QANDLI DIABET BILAN OG‘RIGAN HOMILADOR AYOLLARDA AKUSHERLIK VA PERINATAL ASORATLARNI PROGNOZ VA PROFILAKTIKA QILISH.
Ключевые слова:
gestatsion qandli diabet, perinatal asoratlar, uglevod almashinnuvi, gipertenziyaАннотация
Qandli diabet metabolik kasallik bo‘lib, surunkali giperglikemiya bilan tavsiflanadi. Homiladorlik davrida aniqlangan diabet ko‘pincha gestatsion shaklda namoyon bo‘ladi, ammo ayrim holatlarda ilgari aniqlanmagan 1- yoki 2-tip diabet sifatida ham uchrashi mumkin. Epidemiologik ma’lumotlarga ko‘ra, GQD homilador ayollarning 2–5% ida uchraydi va bu ko‘rsatkich yil sayin ortib bormoqda.
Tadqiqot davomida turli tipdagi qandli diabetga ega homilador ayollarda akusherlik va perinatal asoratlar chastotasi, xavf omillari, lipid va uglevod almashinuvi buzilishlari, shuningdek komplement tizimi faolligining roli o‘rganiladi. Bundan tashqari, gipertenziya bilan kechuvchi homiladorliklarda perinatal natijalar tahlil qilinadi.
Tadqiqot ob’ekti sifatida qandli diabetning turli shakllariga ega bo‘lgan homilador ayollar tanlangan. Tadqiqotda klinik, laborator (glyukozaga tolerantlik testi, glikozillangan gemoglobin, koagulogramma), instrumental (UZI, dopplerometriya, kolposkopiya) va molekulyar-genetik (PZR) usullar qo‘llaniladi. Olingan natijalar statistik tahlil qilinadi.
Tadqiqot natijasida homiladorlikni olib borishning optimal algoritmini ishlab chiqish, erta diagnostika va samarali profilaktika choralarini takomillashtirish kutilmoqda. Ushbu natijalar ona va homila uchun asoratlarni kamaytirish hamda sog‘lom bola tug‘ilish ehtimolini oshirishga xizmat qiladi.
Библиографические ссылки
1.American Diabetes Association. Management of diabetes in pregnancy: Standards of Medical Care in Diabetes—2024. Diabetes Care. 2024;47(Suppl 1):S254–S266.
2.American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Gestational Diabetes Mellitus. Practice Bulletin No. 190. Obstet Gynecol. 2018;131(2):e49–e64.
3.World Health Organization. Diagnostic criteria and classification of hyperglycaemia first detected in pregnancy. Geneva: WHO; 2013.
4.International Diabetes Federation (IDF). IDF Diabetes Atlas. 10th ed. Brussels: IDF; 2021.
5.Metzger BE, Lowe LP, Dyer AR, et al. Hyperglycemia and adverse pregnancy outcomes (HAPO study). N Engl J Med. 2008;358(19):1991–2002.
6.Catalano PM, Hauguel-De Mouzon S. Is it time to revisit the Pedersen hypothesis in the face of the obesity epidemic? Am J Obstet Gynecol. 2011;204(6):479–487.
7.Cunningham FG, Leveno KJ, Bloom SL, et al. Williams Obstetrics. 26th ed. New York: McGraw-Hill; 2022.
8.Roberts JM, Hubel CA. The two stage model of preeclampsia: variations on the theme. Placenta. 2009;30(Suppl A):S32–S37.
9.Pedersen J. The pregnant diabetic and her newborn. Copenhagen: Munksgaard; 1977.
10.Freinkel N. Of pregnancy and progeny. Diabetes. 1980;29(12):1023–1035.
11.Barker DJP. The developmental origins of adult disease. J Am Coll Nutr. 2004;23(6 Suppl):588S–595S.
12.Dabelea D, Hanson RL, Lindsay RS, et al. Intrauterine exposure to diabetes conveys risks for type 2 diabetes and obesity. Diabetes. 2000;49(12):2208–2211.
13.IADPSG Consensus Panel. International association of diabetes and pregnancy study groups recommendations. Diabetes Care. 2010;33(3):676–682.
14.Lowe WL Jr, Scholtens DM, Lowe LP, et al. Association of gestational diabetes with maternal disorders. JAMA. 2018;320(10):1005–1016.
15.Buchanan TA, Xiang AH. Gestational diabetes mellitus. J Clin Invest. 2005;115(3):485–491.
16.Hedderson MM, Ferrara A. High blood pressure and GDM. Curr Diab Rep. 2008;8(4):319–326.
17.Sacks DA, Hadden DR, Maresh M, et al. Frequency of gestational diabetes worldwide. Diabetes Care. 2012;35(3):526–528.
18.Langer O. Management of gestational diabetes. Obstet Gynecol Clin North Am. 2007;34(2):255–271.
19.Yogev Y, Visser GH. Obesity, gestational diabetes and pregnancy outcome. Semin Fetal Neonatal Med. 2009;14(2):77–84.
20.Powe CE, Huston Presley L, Locascio JJ, Catalano PM. Augmented insulin resistance in pregnancy. Diabetes Care. 2019;42(3):424–430.