ВЕРТЕБРОГЕН ОҒРИҚ СИНДРОМИ МАВЖУД БЕМОРЛАРНИ КЛИНИК - НЕВРОЛОГИК КЎРСАТКИЧЛАРНИНГ ГЕНДЕР ЖИҲАТДАН ҚИЁСИЙ ТАҲЛИЛИ
Ключевые слова:
Вертеброген радикулопатияАннотация
Тадқиқот мақсади. Вертеброген бел–думғаза радикулопатияси (ВБДР) билан оғриган беморларда клиник симптомлар, оғриқ локализацияси ва интенсивлиги, умумий шикоятлар ҳамда жинсий фарқларни таҳлил қилиш орқали беморларнинг функционал ва психоэмоционал ҳолатини баҳолаш.
Материаллар ва усуллар:
Тадқиқотда 18–59 ёшдаги 289 нафар ВБДР билан оғриган беморлар қамраб олинди, шулардан 155 нафари аёллар ва 134 нафари эркаклар. Беморлар клиник гуруҳларга (1–ўткир, 2–ўткир-ости, 3–сурункали) ажратилди. Таҳлил қуйидаги кўрсаткичлар бўйича амалга оширилди: клиник симптомлар (люмбалгия, люмбоишиалгия, мионеврал симптомлар), оғриқ локализацияси ва тури, ҳаракат функциялари ва рефлекслар, қўшимча суяк-бўғим патологиялари, метаболик кўрсаткичлар (тана массаси индекси, холестерин) ва оғриқ синдромининг давомийлиги. Статистик таҳлил жинсий фарқларни баҳолаш учун қўлланилди.
Натижалар: Тадқиқот натижаларига кўра, аёлларда люмбалгия, люмбоишиалгия, мионеврал симптомлар ва қўшимча суяк-бўғим патологиялари эркакларга нисбатан статистик жиҳатдан кўпроқ рўйхатга олинди (p<0,05). Чап ва ўнг томон радикулопатия, ҳаракат функциясининг бузилиши ва рефлекслар сусайиши бўйича жинсий фарқ статистик аҳамиятли эмас эди (p>0,05). Барча гуруҳларда оғриқнинг энг кўп учрайдиган локализацияси бел–думғаза ва оёқлар бўлиб, аёлларда асосан бел–думғаза, эркакларда эса бел–думғаза ва оёқларда тарқалган. Оёқдаги локализация энг кам учраган. Умумий шикоятлар сони ва интенсивлиги клиник гуруҳ ва беморлик давомийлиги билан боғлиқ равишда ортиб борган, сурункали даврда функционал чекловлар ва психоэмоционал таъсирлар сезиларли даражада кўрсатилди. Ўртача оғриқ давомийлиги 8,63±4,59 йилни ташкил этди, аёлларда 9,25±2,25, эркакларда 8,79±3,45 йил. Хулоса: ВБДРда клиник симптомлар ва қўшимча суяк-бўғим патологиялари аёлларда кўпроқ учрайди, оғриқ локализацияси ва тури эса асосан бел–думғаза ва оёқларда тарқалишда жинсий фарқни кўрсатади. Сурункали шаклда беморларда функционал чекловлар ва психоэмоционал таъсирлар ортиши қайд этилди, оғриқ синдроми ва клиник белгилари узоқ муддатли давом этади, шу билан бирга стресс ва метаболик омиллар унинг оғирлик даражасига таъсир қилади.
Библиографические ссылки
1. Heiskanen T, Risto PR, Kalso E. Multidisciplinary pain management – Which patients benefit from it? Scandinavian Journal of Pain. 2012; 3 (4):2017
2. Linton S.J. Review of psychological risk factors for back and neck pain. Spine. 2008; 25 (9):1148-56.
3. Hoy D., Brooks P., Blythes F., Buchbinder R. Epidemiology of lower back pain. Best Pract Res Clin Rheumatol. 2015; 24 :769-81.
4. Wassilaki M., Hurvits E.L. A look at public health. Hawaii J Med Public Health. 2014; 73 (4):122–26.
5. Akdag B, Cavlak U, Cimbiz A, Camdeviren H. Identification of risk factors for pain intensity among schoolchildren with nonspecific lower back pain. Med Sci Monit. 2017; 17 (2):PH12–15.
6. Epker J. Psychometric methods of pain measurement. Clin Neuropsychol. 2013; 27 (1):30-48.
7. Tan G, Nguyen Q, Anderson KO, and others. Further review of the inventory of overcoming chronic pain. J Pain. 2009; 6 (1):29-40.
8. Kaiser U, Arnold B, Pflingsten M, and others. Multidisciplinary pain treatment programs. J Pain Res. 2013; 6 :355–58.
9. Briggs AM, Jordan JE, O'Sullivan PB, et al. People with chronic low back pain have more difficulty engaging in a positive lifestyle than people without back pain: Health Literacy Assessment. BMC Musculoskeleton Disorder.2018;12 :161.10.
Pincus T, Kent P, Bronfort G, et al. Twenty—five years of the biopsychosocial model of low back pain - is it time to celebrate? Report from the twelfth International Forum on Primary Health Care Research for Low back pain. Spine. 2016; 3 (24):2118–23.
11. Snelgrove S, Liossi C. Living with chronic low back pain: A metasynthesis of qualitative research. Chronic Illn. 2013; 9 (4):283–301.
