SURUNKALI XOLESISTIT RIVOJLANISHIDA OG‘IZ BO‘SHLIG‘I MIKROBIOTASINING O‘RNI
##semicolon##
ogʻiz mikrobiotasi##common.commaListSeparator## xolesistit##common.commaListSeparator## biliar mikrobiom##common.commaListSeparator## parodontit##common.commaListSeparator## safro kislotalariAbstrak
Maqolada ogʻiz boʻshligʻi mikrobiotasining (xususan, parodont patogenlari va boshqa anaeroblar) oʻt pufagi hamda oʻt yoʻllari yalligʻlanishi — xolesistit rivojlanishidagi ehtimoliy roli va bogʻliqligi tahlil qilindi. Natijalar ogʻiz mikroblarining gematogen, limfogen va enterogepatik yoʻllar orqali biliar tizimga yetib borishi, safro kislotalari va mikroblar oʻzaro taʼsiri, lipopolisaxaridlar orqali Toll-like receptors (TLR), NOD-simon retseptorlar oilasi, pirin domenini tutuvchi 3 (NLRP3) inflammasoma faollashuvi hamda ichak–jigar–o‘t yo‘llari (biliar) tizimi (GLB) orqali sistemik yalligʻlanish fonida xolesistit xavfini oshirishini koʻrsatadi. Klinik va molekulyar izlanishlar baʼzi ogʻiz bakteriyalari (masalan, Porphyromonas gingivalis, Fusobacterium nucleatum) DNKsining oʻt pufagi suyuqligi va toshlaridan topilganini bildiradi, biliar infeksiyalarda esa aralash aerob–anaerob floraning roli qayd etilgan. Xulosalar parodontal salomatlikni yaxshilash, mikrobiota modulyatsiyasi (gigiyena, probiotiklar, antibiotiklar oqilona qoʻllanilishi) va xolesistit profilaktikasi oʻrtasidagi uzviy bogʻlanishga eʼtibor qaratadi. Kelgusida koʻlamli prospektiv guruhlar, metagenomika va metabolomika asosidagi ishlar muammoga yanada oydinlik kiritadi.
##submission.citations##
1. Джулай Г.С., Михайлова Е.С., Джулай Т.Е. Микробиоценозы верхних отделов ЖКТ у больных гастроэзофагеальной рефлюксной болезнью на фоне билиарной патологии // ЭиКГ. 2017. №6 (142). 2. Жуманиязова Т. А. и др. Развитие здоровьесберегающей компетенции у педагогов высших учебных заведений как педагогическая проблема //Нововедения современного научного развития в эпоху глобализации: проблемы и решения. – 2023. – Т. 1. – №. 5. – С. 46-47. 3. Жуманиязова Т. А. и др. Развитие здоровьесберегающей компетенции у педагогов высших учебных заведений как педагогическая проблема //Нововедения современного научного развития в эпоху глобализации: проблемы и решения. – 2023. – Т. 1. – №. 5. – С. 46-47.
4. Червинец В. М., Червинец Ю. В., Кравчук Э. С. и др. Динамика изменчивости микробиоты полости рта и толстого кишечника юношей при перемене условий жизни // Клин. лаб. диагностика. 2019. №8.
5. Gomi H., Solomkin J.S., Takada T., Strasberg S.M., Pitt H.A., Yoshida M., et al. Tokyo Guidelines 2018: antimicrobial therapy for acute cholangitis and cholecystitis. Journal of Hepato-Biliary-Pancreatic Sciences. Tokyo: Springer Japan; 2018; 25(1): 3–16.
6. Lamont R.J., Hajishengallis G. Polymicrobial synergy and dysbiosis in inflammatory disease. Trends in Molecular Medicine. London: Elsevier; 2015; 21(3): 172–183.
7. Monstein H.J., Söderquist B., Wexell R., Johansson A.G., Karlsson K.-A. Identification of Helicobacter species and other bacteria in gallbladder tissue and bile from patients with cholecystitis using 16S rRNA gene-based PCR. Journal of Clinical Microbiology. Washington, DC: American Society for Microbiology; 2005; 43(1): 163–165
8. Marsh P.D., Martin M.V. Oral Microbiology. 5th ed. Edinburgh: Churchill Livingstone, Elsevier; 2009; pp. 1–240.
9. Ridlon J.M., Kang D.J., Hylemon P.B. Bile salt biotransformations by human intestinal bacteria. Journal of Lipid Research. Bethesda, MD: American Society for Biochemistry and Molecular Biology; 2006; 47(2): 241–259.
10. Usmanov U.U Clostridium perfringens and Escherichia coli bacteremia in a patient with acute obstructive suppurative cholangitis Toshkent tibbiyot akademiyasi Urganch filiali Janubiy orolbo‘yi tibbiyot jurnali 1-tom, 4-son. 2025: 353-358.
11. Weyrich, L.S. The evolutionary history of the human oral microbiota and its implications for modern health. Periodontology 2000 2021, 85, 90–100.