КУЙИ АМУДАРЁ ХУДУДЛАРИДА СУРУНКАЛИ ТОНЗИЛЛИТНИ АХОЛИ ОРАСИДА УЧРАШ ДАРАЖАСИНИ АНИКЛАШ ВА ЁНДОШ КАСАЛЛИКЛАРНИНГ ТАЪСИРИНИ ЎРГАНИШ
Ключевые слова:
сурункали тонзиллит, тонзиллэктомия, бодомча безлар, Куйи АмударёАннотация
Сурункали тонзиллит (Ж-35.0) — бу бодомча безларининг давомли сурункали яллиғланиши билан намоён бўлган умумий инфексион-аллергик касаллик.[1,3,4.] Аденоид вегетацияси эса бурун-халкум муртагининг инфекцион ва ноинфекцион омиллар таъсирида катталашиши хисобланади. Сурункали тонзиллит кўп тарқалган касаллик бўлиб, статистика маълумотларига кўра, оториноларингологларга мурожаат қиладиган одамларнинг 15-18% тонзиллит билан касалланган. Яллиғланган бодомсимон тўқималарнинг микрофлораси стрептококк, стафилококк каби бир нечта микроорганизмларнинг борлигини кўрсатган. Касаллик кўпинча такрорий томоқ оғриғи ва организмнинг тўсиқ ҳимояси пасайиши фонида ривожланади[10,12]. Aйниқса пандемия ва ундан кейинги даврда сурункали тонзиллит билан касалланган беморлар сони кескин ошган.[2,7,11.]. Ундан ташқари Орол бўйи ҳудудларида ноқулай иқлим шароити сабаб болаларда аллергик фонда яллиғланиш ҳолатлари ортмоқда[9,13.]. Болаларда аденоид вегетацияси ва танглай муртакларининг гипертрофияси жиддий асоратларга олиб келиши мумкин.
Болаларда сурункали тонзиллитнинг декомпенсация босқичига ўтиши йилдан йилга тезлашмоқда.[3,4,8.] Касалликнинг сурункали компенсация босқичида беморлар тўғри даво муолажаларини ва профилактик тадбирларни тўғри олиб бормаганлиги сабабли касаллик сурункали декомпенсация босқичига ўтади, ҳамда консерватив даво наф бермаган тақдирда хирургик муолажа ўтказишга тўғри келади ва бу беморларнинг ҳаёт сифатига ўз таъсирини ўтказмасдан қолмайди. Aйниқса, беморларда ҳамрох касалликлари мавжуд бўлса сурункали тонзиллитнинг асоратлари ҳисобланган перитонсиллар хўппози, парафарингеал хўппоз, интратонсиллар хўппози, тонсиллолитлар, тонсиллар кистаси, ревматик иситма кабилар тезрок юзага чикади, хамда бу ҳолатлар жаррохлик амалиётларини бироз кийинлаштиради.[5,14,15.]
Библиографические ссылки
1. С.A.Хасанов-Тошкент ‘‘Қулоқ, томоқ ва бурун касалликлари, болалар стоматологияси’’. Педиатрия тиббиёт институти // 2011. S- 256-260
2. Aбдуллаев Р.Б., Aбдуллаев И.К. // Монография-Ижтимоий руҳий ҳолатлар ва инсон саломатлиги. Урганч 2017. S-120-140
3. Aбдуллаев Р.Б., Aбдуллаев И.К., Маткаримова Д.С., Дўсчанов Ш.Б., Мусаев М.Р. Монография-Орол инқирози: Екологик маьданият ва соғлиқ муаммолари. S-55-87. 2002. 4. Yun Kit Yeoh,1,2,3 Man Hin Chan,4 Zigui Chen,1,2,3 Eddy W. H. Lam,4 Po Yee Wong,1,2 Chi Man Ngai,4 Paul K. S. Chan,1,2,3 and Mamie Hui1,2,3 The human oral cavity microbiota composition during acute tonsillitis: a cross-sectional survey // Oral health 2019. P-16-24 5. PL DHINGRA, MS, DLO, MNAMS, FIMSA. Diseases of Ear, Nose and Throat & Head and Neck Surgery // Emeritus Consultant, lndraprastha Apollo Hospital, New Delhi Formerly Director, Professor & Head, Department of Otolaryngology and Head & Neck Surgery, Maulana Azad Medical College and Associated LNJP & GB Pant Hospitals, New Delhi. P-291-320. 2018.
6. Ерматов Н.Ж. Соғлом овқатланиш саломатлик мезони //Тошкент 2015.
7. Esamuradov A.I., Shamsiev J.F., Mirzaeva M.A. GENETIC PREDICTORS FOR THE FORMATION OF CHRONIC PURULENT OTITIS MEDIA // Tashkent Medical Academy Urgench branch, Tashkent Dental Institute, Tashkent Pediatric medical institute. British Medical Journal Volume 2, No 1.P-158-164, 2022