METABOLIK SINDROM SHAROITIDA A’ZO VA TО‘QIMALARNING TIZIMLI SHIKASTLANISHINING PATOGENETIK MEXANIZMLARI
##semicolon##
metabolik sindrom##common.commaListSeparator## insulin rezistentlik##common.commaListSeparator## oksidlovchi stress##common.commaListSeparator## yallig‘lanish##common.commaListSeparator## adipokinlarAbstrak
Ushbu maqolada metabolik sindromning rivojlanishida a’zo va tо‘qimalarning tizimli shikastlanish mexanizmlari tahlil qilingan. Metabolik sindrom – bu insulin rezistentlik, abdominal semizlik, dislipidemiya va arterial gipertenziya kabi о‘zaro bog‘liq holatlar majmuasidan iborat murakkab patologik jarayon bо‘lib, u organizmning deyarli barcha tizimlariga salbiy ta’sir kо‘rsatadi. Tadqiqotda yurak-qon tomir, jigar, buyrak, miya va endokrin tizimlarda kuzatiladigan strukturaviy hamda funksional о‘zgarishlarning asosiy patofiziologik mexanizmlari yoritilgan. Shuningdek, oksidlovchi stress, yallig‘lanish sitokinlari, adipokinlar va mikroRNAlarning о‘zaro ta’siri tizimli shikastlanishning asosiy sabablari sifatida tahlil qilingan. Maqola metabolik sindromning kо‘p yо‘nalishli patogenezini anglash orqali uning oldini olish va davolash strategiyalarini ilmiy asoslashga xizmat qiladi.
##submission.citations##
1. Alberti K.G., Zimmet P., Shaw J. Metabolic syndrome – a new world-wide definition. Diabetic Medicine, 2006.
2. Grundy S.M. Metabolic syndrome: Connecting and reconciling cardiovascular and diabetes worlds. J. Am. Coll. Cardiol., 2012.
3. Eckel R.H., Grundy S.M., Zimmet P.Z. The metabolic syndrome. Lancet, 2005.
4. Hotamisligil G.S. Inflammation and metabolic disorders. Nature, 2006.
5. Galic S., Oakhill J.S., Steinberg G.R. Adipose tissue as an endocrine organ. Mol. Cell. Endocrinol., 2010.
6. Esser N., Paquot N., Scheen A.J. Inflammation as a link between obesity, metabolic syndrome and type 2 diabetes. Diabetes Res. Clin. Pract., 2015.
7. World Health Organization (WHO). Global report on diabetes. Geneva: WHO Press, 2016.
application to obesity and metabolic syndrome. Horm. Mol. Biol. Clin. Investig., 2014.
9. Uzbekova D., Abdullaeva Z. Metabolik sindromda yallig‘lanish mexanizmlari va antioksidant himoya tizimi. Tibbiyot va Biologiya Jurnali, 2022.
10. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi ma’lumotlari. Metabolik kasalliklar epidemiologiyasi va profilaktikasi bo‘yicha tahlil hisobotlari. Toshkent, 2023.
11. Khurbanova, N., Omonova, G., Alimova, M., & Komiljanova, S. (2017). The state of antioxidant system of mitochondrial fraction of the hepotocyte in early terms of ischemic stroke in white rats. Interscience, (12-2), 51-53.
12. Kurbanova NN others. Effect of new herbal preparations on some indicators of apoptosis in rats with acute toxic hepatitis //International Journal of Psychosocial Rehabilitation. – 2020. – T. 24. – No. 08. – pp. 6999-7005.
13. Kurbanova NN et al. The effect of new plant hepatoprotectors on the level of proinflammatory cytokines in acute toxic liver damage. //International Journal of Psychosocial Rehabilitation. – Vol. 24, Issue 08, 2020. – Page. 8910-8920.
14. Navruzovna KN et al. Biochemical changes in hepatocyte subcellular fractions in experimental ischemic stroke // Bulletin of Science and Education. – 2019. – No. 7-2 (61). – pp. 57-59. Olympus LLC.
15. Navruzovna KN et al. Generation of reactive oxygen species in the mitochondrial fraction of hepatocytes in the early stages of experimental ischemic stroke // Bulletin of Science and Education. – 2019. – No. 7-2 (61). – P. 60-62.URL: