MOYAK SARATONIDA SERTOLI HUJAYRALARIDA KUZATILADIGAN MORFOFUNKSIONAL O‘ZGARISHLAR

Authors

  • Samariddin Aliqulov Turon universiteti Tibbiyot kafedrasi o‘qituvchisi Author

Keywords:

moyak saratoni, Sertoli hujayrasi, germ hujayra neoplaziyasi in situ, dedifferensiyalanish, qon–moyak to‘sig‘i

Abstract

maqolada moyak saratoni, ayniqsa germinal kelib chiqishli o‘smalar va ularning invazivdan oldingi bosqichi germ hujayra neoplaziyasi in situ fonida Sertoli hujayralarida yuz beradigan asosiy morfologik va funksional siljishlar tahlil qilindi. Sertoli hujayrasi normal holatda spermatogenezning tayanch elementi, qon–moyak to‘sig‘ining asosiy tashkilotchisi, endokrin va parakrin signal uzatish markazi hamda mahalliy immunoregulyator bo‘lib xizmat qiladi. Shu sababli uning o‘zgarishi nafaqat mikroskopik belgilar majmui, balki o‘sma mikro-muhitining shakllanishini belgilovchi patobiologik hodisadir. Adabiyotlar tahlili shuni ko‘rsatadiki, moyak saratonida Sertoli hujayralari dedifferensiyalanish, sitoskelet va yadroviy morfologiyaning qayta qurilishi, androgen reseptori faolligining pasayishi yoki notekislanishi, fetal markerlar, xususan KRT18 qayta ekspressiyasi, SOX2 bilan bog‘liq o‘zgarishlar, klodin-11, JAM-A, ZO-1 va connexin-43 kabi birikma oqsillarining noto‘g‘ri joylanishi bilan tavsiflanadi. Bu jarayonlar qon–moyak to‘sig‘ining zaiflashuvi, germ hujayralar differensiyalanishining buzilishi, immun imtiyozli muhitning o‘zgarishi va o‘smaning progressiyasi uchun qulay stromal sharoit paydo bo‘lishi bilan kechadi. Maqolada ushbu o‘zgarishlarning diagnostik, patogenetik va prognostik ahamiyati yoritildi hamda Sertoli hujayrasini o‘sma biomarkeri va terapevtik nishon sifatida baholash istiqbollari ko‘rsatib berildi

References

1. Batool A, Karimi N, Wu XN, Chen SR, Liu YX. Testicular germ cell tumor: a comprehensive review. Cell Mol Life Sci. 2019;76:1713–1727.

2. Tarulli GA, Stanton PG, Meachem SJ. A survey of Sertoli cell differentiation in men after gonadotropin suppression and in testicular cancer. Spermatogenesis. 2013;3:e24014.

3. Emerson RE, Ulbright TM. Morphological approach to tumours of the testis and paratestis. J Clin Pathol. 2007;60:866–880.

4. Fink C, Weigel C, Hembes T, et al. On the origin of germ cell neoplasia in situ: Dedifferentiation of human adult Sertoli cells in cross talk with seminoma cells in vitro. EBioMedicine. 2021;68:103388.

5. Fichtner A, Nettersheim D, Schorle H. Molecular pathology of testicular germ cell tumours. J Pathol. 2025;267:68–84.

6. Kopera IA, Bilinska B, Cheng CY, Mruk DD. Sertoli–germ cell junctions in the testis: a review of recent data. Philos Trans R Soc Lond B Biol Sci. 2010;365:1593–1605.

7. National Cancer Institute. Cancer Stat Facts: Testicular Cancer. SEER Program. 2025 update.

8. American Cancer Society. Key Statistics for Testicular Cancer. 2026 update.

9. Li MWM, Mruk DD, Lee WM, Cheng CY. Connexin 43 is critical to maintain the homeostasis of the Sertoli cell niche in the testis. J Cell Physiol. 2010;224:79–86.

10. O’Donnell L, Smith LB, Rebourcet D. Sertoli cells as key drivers of testis function. Semin Cell Dev Biol. 2022;121:2–15.

11. Washburn RL, George J, Kirby JL, Sauter D, Anderson DJ, Dufour JM. Sertoli Cell Immune Regulation: A Double-Edged Sword. Front Immunol. 2022;13:913502.

12. Li SY, Liu YX. Testicular Immunity. Endocr Rev. 2024;45:669–707.

13. Ueffing M, Gniesmer S, Rode K, et al. The impact of Connexin 43 deficiency on the cell shape and cytoskeleton of murine Sertoli cells. Cells. 2025;14:745.

Downloads

Published

2026-03-23