ЭПИЛЕПСИЯ БИЛАН ОҒРИГАН БЕМОРЛАРДА ОҒИЗ БЎШЛИҒИ ШИЛЛИҚ ҚАВАТИ КАСАЛЛИКЛАРИНИНГ ПАТОГЕНЕТИК ПРОФИЛИ: ТУТҚАНОҚ, ДОРИ ВА МАҲАЛЛИЙ ОМИЛЛАР ИНТЕГРАЦИЯСИ

Mualliflar

  • Санобар Тошмухаммадова Бухоро давлат тиббиёт институти мустақил изланувчиси ##default.groups.name.author##
  • Отабек Ражабов Бухоро давлат тиббиёт институти терапевтик стоматология кафедраси мудири. тиббиёт фанлари доктори, профессор ##default.groups.name.author##

Kalit so‘zlar:

эпилепсия, оғиз бўшлиғи шиллиқ қавати, антисейзур препаратлар, ксеростомия, гингивит

Abstrak

Мақолада эпилепсия билан оғриган беморларда оғиз бўшлиғи шиллиқ қавати касалликларини шакллантирувчи ўзаро боғлиқ механизмлар тизимлаштирилди. Тутқаноқ фаоллиги, антисейзур препаратлар, сўлак гомеостази, микроб биоплёнкаси, маҳаллий травма ва гигиеник хулқ-атвор ягона патогенетик контурда таҳлил қилинди. Далиллар клиник фенотипни фақат дори таъсири билан изоҳлаш етарли эмаслигини, неврологик ва стоматологик кўрсаткичларни биргаликда баҳолаш зарурлигини кўрсатади

##plugins.themes.default.displayStats.downloads##

##plugins.themes.default.displayStats.noStats##

Havolalar

1. World Health Organization. Epilepsy: fact sheet. Geneva: WHO; 2024. URL: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/epilepsy (accessed 19.07.2026).

2. Fisher R.S., Acevedo C., Arzimanoglou A. et al. ILAE official report: a practical clinical definition of epilepsy // Epilepsia. 2014. Vol. 55, No. 4. P. 475–482. DOI: 10.1111/epi.12550.

3. Scheffer I.E., Berkovic S., Capovilla G. et al. ILAE classification of the epilepsies: position paper of the ILAE Commission for Classification and Terminology // Epilepsia. 2017. Vol. 58, No. 4. P. 512–521. DOI: 10.1111/epi.13709.

4. Thijs R.D., Surges R., O’Brien T.J., Sander J.W. Epilepsy in adults // The Lancet. 2019. Vol. 393, No. 10172. P. 689–701. DOI: 10.1016/S0140-6736(18)32596-0.

5. Amrollahi N., Aghamohammadi N., Ebrahimi S. et al. Oral health status in children with epilepsy: a systematic review and meta-analysis // Saudi Dental Journal. 2025. DOI: 10.1007/s44445-025-00053-8.

6. Gurbuz T., Tan H. Oral health status in epileptic children // Pediatrics International. 2010. Vol. 52, No. 2. P. 279–283. DOI: 10.1111/j.1442-200X.2009.02965.x.

7. Tiwari S., Verma R.K., Dhull K.S., Suma G. Oral health status and dental treatment needs of children with epilepsy // International Journal of Clinical Pediatric Dentistry. 2021. Vol. 14, No. 6. P. 768–773. DOI: 10.5005/jp-journals-10005-2081.

8. Wang M., Ding D., Zhang Q. et al. Oral health and dental status in people with epilepsy in rural China // Seizure. 2019. Vol. 65. P. 42–47. DOI: 10.1016/j.seizure.2018.12.022.

9. Costa A.L.F., Yasuda C.L., Shibasaki W. et al. The association between periodontal disease and seizure severity in refractory epilepsy patients // Seizure. 2014. Vol. 23, No. 3. P. 227–230. DOI: 10.1016/j.seizure.2013.12.008.

10. Abed F.N., Al-Jubouri R.H. Oral manifestations, salivary flow rate and secretory immunoglobulin A in epileptic patients using anticonvulsant medications // Journal of Baghdad College of Dentistry. 2014. Vol. 26, No. 2. P. 69–73. DOI: 10.12816/0015198.

11. Tian J., Zhu Y., Gui J. Oral adverse events associated with antiseizure medications: a pharmacovigilance analysis of the FDA Adverse Event Reporting System // Epilepsy & Behavior. 2025. Vol. 171. Art. 110619. DOI: 10.1016/j.yebeh.2025.110619.

12. Trackman P.C., Kantarci A. Molecular and clinical aspects of drug-induced gingival overgrowth // Journal of Dental Research. 2015. Vol. 94, No. 4. P. 540–546. DOI: 10.1177/0022034515571265.

13. Murakami S., Mealey B.L., Mariotti A., Chapple I.L.C. Dental plaque-induced gingival conditions // Journal of Clinical Periodontology. 2018. Vol. 45, Suppl. 20. P. S17–S27. DOI: 10.1111/jcpe.12937.

14. Gawlak D., Łuniewska M., Stojak W. et al. The prevalence of orodental trauma during epileptic seizures in terms of dental treatment—survey study // Neurologia i Neurochirurgia Polska. 2017. Vol. 51, No. 5. P. 361–365. DOI: 10.1016/j.pjnns.2017.06.004.

15. World Health Organization. Oral Health Surveys: Basic Methods. 5th ed. Geneva: WHO; 2013. 125 p.

16. Greene J.C., Vermillion J.R. The simplified oral hygiene index // Journal of the American Dental Association. 1964. Vol. 68. P. 7–13. DOI: 10.14219/jada.archive.1964.0034.

17. Löe H. The gingival index, the plaque index and the retention index systems // Journal of Periodontology. 1967. Vol. 38, Suppl. 6. P. 610–616. DOI: 10.1902/jop.1967.38.6.610.

18. Navazesh M. Methods for collecting saliva // Annals of the New York Academy of Sciences. 1993. Vol. 694. P. 72–77. DOI: 10.1111/j.1749-6632.1993.tb18343.x.

Nashr qilingan

2026-09-03