ГРИПП ВА ЎТКИР РЕСПИРАТОР ВИРУСЛИ ИНФЕКЦИЯЛАР БЎЙИЧА ЭПИДЕМИОЛОГИК НАЗОРАТ КЎРСАТКИЧЛАРИНИНГ ТАҲЛИЛИ ВА ЭПИДЕМИК ЖАРАЁНГА ТАЪСИРИ

Mualliflar

  • Зухра Усманова Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси стратегик режалаштириш, ахборот-таҳлил ва ижро-интизоми бўлими етакчи мутахассиси, Тошкент ш., Ўзбекистон ##default.groups.name.author##
  • Ботиржон Курбанов т.ф.д., Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раисининг ўринбосари , Тошкент ш., Ўзбекистон ##default.groups.name.author##

Kalit so‘zlar:

ўткир респиратор вирусли инфекциялар, грипп, аденовирус, парагрипп, РС-инфекция

Abstrak

Тадқиқотда дозорли назоратда 2016–2024 йилларда Тошкент шаҳрида ўткир респиратор вирусли инфекциялар билан касалланиш динамикаси ва этиологик тузилиши таҳлил қилинди. Натижаларга кўра, касалланиш даражаси сезиларли ошган бўлиб, 2016 йилда 100 000 аҳолига 7,8 ҳолатдан 2023 йилда 88,2 ҳолатгача (11,3 марта) кўтарилган. Айниқса, 2022 йилда кескин ўсиш кузатилган. Республика кўрсаткичларига нисбатан Тошкент шаҳрида касалланиш даражаси бир неча баробар юқори бўлган. Этиологик таҳлил натижалари грипп вирусининг улуши камайиб, риновирус, РС-инфекция, парагрипп ва коронавирус каби бошқа респиратор вирусларнинг аҳамияти ортиб борганини кўрсатди. COVID-19 инфекцияси айрим вируслар билан юқори корреляцион боғлиқликни намоён этди. Шу билан бирга, ПЗР натижаларининг катта қисмида қўзғатувчи аниқланмагани диагностика имкониятларини кенгайтириш зарурлигини кўрсатади.

##plugins.themes.default.displayStats.downloads##

##plugins.themes.default.displayStats.noStats##

Havolalar

1. Huang QS, Wood T, Jelley L, Jennings T, Jefferies S, Daniells K, et al. Impact of the COVID-19 nonpharmaceutical interventions on influenza and other respiratory viral infections in New Zealand. Nat Commun. 2021;12(1):1001.

2. Global influenza strategy 2019-2030. Geneva: World Health Organization; 2019.

3. World Health Organization (WHO) https://www.who.int. 2026

4. Ying Guo, Ning Ma, Huimin Xu, Fangyi Zhu, Wanyu Qiao, Ye Yao Long-term trends of influenza-like illness and severe acute respiratory infection across pandemic phases: an interrupted time-series study //BMC Public Health (2026) 26:1062 https://doi.org/10.1186/s12889-026-26616-w

5. Christopher Troeger, Brigette Blacker, Ibrahim A Khalil, Puja. Estimates of the global, regional, and national morbidity, mortality, and aetiologies of lower respiratory infections in 195 countries, 1990–2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016 //The Lancet Infectious Diseases, Volume 18, Issue 11, 2018, Pages 1191-1210, ISSN 1473-3099, https://doi.org/10.1016/S1473-3099(18)30310-4.

6. Hovind, M. J., Berdal, J. E., Dalgard, O., & Lyngbakken, M. N. (2026). A comparison of clinical characteristics and mortality in hospitalised patients with respiratory syncytial virus and influenza virus infections: a cohort study. Infectious Diseases, 1–11. https://doi.org/10.1080/23744235.2026.2621994

7. Casadevall A, Roane PR, Shenk T, et al. The story behind the science: on the discovery of respiratory syncytial virus. mBio. 2025;16(3):e0307424. doi: 10.1128/mbio.03074-24.

8. Savic M, Penders Y, Shi T, et al. Respiratory syncytial virus disease burden in adults aged 60 years and older in high-income countries: a systematic literature review and meta-analysis. Influenza Other Respir Viruses. 2023;17(1):e13031. doi: 10.1111/irv.13031.

9. Shi T, Denouel A, Tietjen AK, et al. Global disease burden estimates of respiratory syncytial virus-associated acute respiratory infection in older adults in 2015: a systematic review and meta-analysis. J Infect Dis. 2020;222(Suppl 7):S577–S583. doi: 10.1093/infdis/jiz059.

10. Shi T, Vennard S, Jasiewicz F, et al. Disease burden estimates of respiratory syncytial virus related acute respiratory infections in adults with comorbidity: a systematic review and meta-analysis. J Infect Dis. 2022;226(Suppl 1):S17-S21. doi: 10.1093/infdis/jiab040.

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-08-03