ORXIT BILAN KASALLANGAN BEMORLARDA OG‘RIQ SINDROMINI BAHOLASH VA DAVOLASH STRATEGIYALARI

Abstrak

Orxit — moyak to‘qimasining infeksion yoki yallig‘lanish xususiyatiga ega zararlanishi bo‘lib, klinik amaliyotda ko‘pincha epididimit bilan birga, ya’ni epididimo-orxit shaklida uchraydi. Kasallikning yetakchi belgilaridan biri og‘riq sindromi hisoblanadi. Moyak sohasidagi og‘riq bemorning hayot sifati, jismoniy faolligi, jinsiy salomatligi, psixoemotsional holati va reproduktiv funksiyasiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. O‘tkir skrotal og‘riq sindromida orxitni moyak torsiyasi, moyak infarkti, absess, travma, churraning qisilib qolishi va nekrotik infeksiya kabi shoshilinch holatlardan farqlash muhimdir. CDC tavsiyalarida og‘ir og‘riq yoki isitma mavjud bo‘lsa, torsiya, absess, infarkt yoki nekrotik fassiit kabi tashxislarni istisno qilish uchun bemorni mutaxassisga yuborish yoki statsionar kuzatuv masalasini ko‘rib chiqish kerakligi ta’kidlanadi.
Maqolada orxit bilan kasallangan bemorlarda og‘riq sindromining etiopatogenezi, klinik baholash mezonlari, differensial diagnostikasi va zamonaviy davolash strategiyalari tahlil qilindi. Og‘riqni baholashda vizual analog shkalasi, raqamli og‘riq shkalasi, klinik ko‘rik, skrotal ultratovush tekshiruvi, laborator yallig‘lanish markerlari va infeksion omillarni aniqlash muhim o‘rin tutadi. Davolashda etiologik antibiotikoterapiya, yallig‘lanishga qarshi vositalar, og‘riqsizlantirish, skrotal elevatsiya, yotoq rejimi, sovuq kompresslar, jinsiy yo‘l bilan yuqadigan infeksiyalarni skrining qilish va asoratlarni oldini olish asosiy tamoyillar hisoblanadi. CDC epididimit/epididimo-orxitda asosiy davoga qo‘shimcha sifatida yotoq rejimi, skrotal elevatsiya va nosteroid yallig‘lanishga qarshi dorilarni isitma hamda mahalliy yallig‘lanish pasayguncha tavsiya qiladi.