HUDUDIY IJTIMOIY-GIGIYENIK BAHOLASH ASOSIDA BIRLAMCHI TIBBIY PROFILAKTIKA TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH
Kalit so‘zlar:
sogʻlom turmush tarzi, birlamchi tibbiy profilaktika, sogʻliqni saqlash rahbarlari, ijtimoiy soʻrov, tibbiyot xodimlari kompetentligiAbstrak
Tadqiqot maqsadi — sogʻliqni saqlash tizimi rahbarlarining nuqtai nazaridan aholi oʻrtasida sogʻlom turmush tarzini (STT) shakllantirish boʻyicha ustuvor chora-tadbirlarni aniqlash va shu asosda birlamchi tibbiy profilaktika tizimini takomillashtirish yoʻnalishlarini asoslash. Material va metodlar. Fargʻona shahridagi tibbiyot tashkilotlarining 128 nafar rahbari va maʼmuriyat vakili (98,6% — oilaviy poliklinikalar xodimlari) 12 ta asosiy savoldan iborat maxsus anketa yordamida soʻrovdan oʻtkazildi; ularning javoblari shifokorlar va oʻrta tibbiyot xodimlarining javoblari bilan qiyoslandi. Koʻrsatkichlar 95% ishonch oraligʻi (IO) bilan hisoblandi. Natijalar. Respondentlarning 72,9% i STTni shakllantirishda umumdavlat chora-tadbirlari va maxsus qonunchilikni hal qiluvchi omil deb hisobladi; fuqarolarning shaxsiy tashabbusini atigi 29,9% i, mahalliy hokimiyat faoliyatini 12,6% i, ish va oʻqish joylaridagi chora-tadbirlarni 11,2% i muhim deb topdi. Aholi salomatligini mustahkamlashda STTning oʻrni haqidagi yondashuvni rahbarlarning 65,9% (95% IO 58,5–71,8) i va shifokorlarning 67,8% (95% IO 62,8–73,2) i qoʻllab-quvvatladi, hamshiralarda esa bu koʻrsatkich ishonchli past boʻldi — 52,5% (95% IO 47,8–57,8). STT boʻyicha oʻzini toʻliq kompetent deb hisoblovchilar rahbarlarda 27,6%, shifokorlarda 36,4%, hamshiralarda atigi 7,6% ni tashkil etdi. Rahbarlarning 63,8% i STT tadbirlarini iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq deb bilsa-da, ularning optimal tashkil etilganini faqat 27,9% i qayd etdi; STTni takomillashtirishning ustuvor darajasi sifatida uchastka darajasi (79,4%) koʻrsatildi. Xulosa. Birlamchi tibbiy profilaktikani takomillashtirish uchun uchastka darajasida subyektlar oʻrtasida vakolat va masʼuliyatni aniq taqsimlash, oʻrta tibbiyot xodimlarining STT boʻyicha kompetentligini oshirish hamda raqamli axborot texnologiyalaridan keng foydalanish zarur
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Havolalar
1. Аксенова Е.И., Камынина Н.Н., Короткова Е.О. Международный опыт моделей первичной медико-санитарной помощи. Экспертный обзор. – М.: ГБУ «НИИОЗММ ДЗМ», 2021. – 57 с.
2. Амбулаторнодополняющие технологии в условиях формирования «Новой модели медицинской организации, оказывающей первичную медико-санитарную помощь» / М.Г. Карайланов, К.Е. Моисеева, М.С. Панфилов [и др.] // Менеджер здравоохранения. – 2024. – № 5. – С. 28–35. – DOI: 10.21045/1811-0185-2024-5-28-35.
3. Армашевская О.В., Меньшикова Л.И. Вопросы кадровой политики в научных исследованиях // Исследования и практика в медицине. – 2022. – Т. 9, № 4. – С. 147–158. – DOI: 10.17709/2410-1893-2022-9-4-14. – EDN: FGGADM.
4. Васильева Т.П., Нечаев В.С. Инновационные технологии в здравоохранении и укрепление здоровья населения: методологический аспект // Бюллетень Национального научно-исследовательского института общественного здоровья имени Н.А. Семашко. – 2020. – № 2. – С. 16–21. – DOI: 10.25742/NRIPH.2020.02.002.
5. Добрецова Е.А., Аршукова И.Л., Акулин И.М. [и др.] Государственные поликлиники: возможные улучшения с точки зрения участковых врачей-терапевтов // Профилактическая медицина. – 2023. – Т. 26, № 6. – С. 55–60.
6. Задворная О.Л. Проблемы и перспективы развития кадрового обеспечения системы здравоохранения в современных условиях // Современные проблемы здравоохранения и медицинской статистики. – 2022. – № 5. – С. 528–545.
7. Каракулина Е.В., Введенский Г.Г., Крякова М.Ю. [и др.] Внедрение бригадных форм организации труда. Обоснование и риски // Современные проблемы здравоохранения и медицинской статистики. – 2024. – № 1. – С. 768–785.
8. Коновалов О.Е., Зудин А.Б., Позднякова М.А. [и др.] Совершенствование организации амбулаторно-поликлинической помощи и профилактики хронических неинфекционных заболеваний у взрослого населения мегаполиса. – Нижний Новгород: «Издательский салон» ИП Гладкова О.В., 2022. – 156 с.
9. Мазунина С.Д., Петров С.Б., Мелконян К.И. [и др.] Анализ ценностных составляющих удовлетворенности первичной медико-санитарной помощью взрослого населения: проспективное наблюдательное исследование // Кубанский научный медицинский вестник. – 2023. – Т. 30, № 2. – С. 44–53.
10. Основополагающие принципы стандартизации и систематизации информации о наборах данных для машинного обучения в медицинской диагностике / Ю.А. Васильев, Т.М. Бобровская, К.М. Арзамасов [и др.] // Менеджер здравоохранения. – 2023. – № 4. – С. 28–41.
11. Отношение участковых врачей, медицинских сестер и пациентов к организационной модели оказания ПМСП с перераспределением функций / О.В. Ходакова, О.В. Кунгурцев, И.А. Соломатников [и др.] // Профилактическая медицина. – 2024. – Т. 27, № 2. – С. 7–14.
12. Оценка удовлетворенности участковых врачей-терапевтов объемом и содержанием выполняемой работы при оказании первичной медико-санитарной помощи населению / А.О. Емельянов, В.П. Шестаков, Т.С. Чернякина [и др.] // Профилактическая и клиническая медицина. – 2015. – № 1 (54). – С. 57–61.
13. Поддержка дистанционной работы медицинской организации средствами портальных решений, интегрированных с МИС / К.С. Калашников, И.Д. Трофимов, М.И. Хаткевич, М.М. Хаткевич // Менеджер здравоохранения. – 2024. – № S13. – С. 53–66.
14. Сон И.М., Крякова М.Ю., Меньшикова Л.И. [и др.] Мнение специалистов и пациентов об организации оказания первичной медико-санитарной помощи и предложения по ее совершенствованию // Современные проблемы здравоохранения и медицинской статистики. – 2023. – № 4. – С. 1027–1048.
15. Тулебаев К.А., Турдалиева Б.С., Кузиева Г.Д. Зарубежный опыт работы мультидисциплинарных команд специалистов в первичном звене // Вестник КазНМУ. – 2016. – № 4.
16. Уразалиева И.Р., Маматкулов Б., Гурьянова Н.Е. Основные аспекты деятельности медсестёр первичного звена здравоохранения // Современные проблемы здравоохранения и медицинской статистики. – 2020. – № 1. – URL: https://cyberleninka.ru/article/n/osnovnye-aspekty-deyatelnosti-medsestyor-pervichnogo-zvena-zdravoohraneniya (дата обращения: 23.09.2024).
17. Фомичева М.Л., Евдаков В.А. Изучение мнения руководителей и врачей участковой службы медицинских организаций, оказывающих помощь в амбулаторных условиях, о совершенствовании организации оказания первичной медицинской профилактики // Профилактическая медицина. – 2022. – Т. 25, № 1. – С. 21–28.
18. Шевский В.И., Шейман И.М., Шишкин С.В. Новые модели первичной медико-санитарной помощи: зарубежный опыт и российские перспективы // Социальные аспекты здоровья населения. – 2022. – Т. 68, № 2. – С. 2.
19. Gomez-Cabello C.A., Borna S., Pressman S. [et al.] Artificial-Intelligence-Based Clinical Decision Support Systems in Primary Care: A Scoping Review of Current Clinical Implementations // Eur J Investig Health Psychol Educ. – 2024. – Vol. 14 (3). – P. 685–698.
20. George N. How Nurses Influence the Patient Experience // Am J Nurs. – 2024. – Vol. 124 (4). – P. 42–45.
21. Mukhanova G., Tultabae S. Relevance of Improving Human Resource Management in the Organization of Primary Healthcare // Journal of Health Development. – 2020. – Vol. 4, № 39. – P. 31–39.
22. Morgan S.E., Mosser A., Ahn S. [et al.] Developing and evaluating a team development intervention to support interdisciplinary teams // J Clin Transl Sci. – 2021. – Vol. 5 (1). – e166.



















