BOLALARDA TISH-JAG‘ ANOMALIYALARINI ERTA ANIQLASH VA ORTODONTIK APPARATLAR YORDAMIDA TUZATISH
Kalit so‘zlar:
bolalar ortodontiyasi, tish-jag‘ anomaliyalari, erta tashxis, noto‘g‘ri tishlash, aralash tishlash davriAbstrak
Ushbu maqolada bolalarda tish-jag‘ anomaliyalarini erta aniqlash hamda ortodontik apparatlar yordamida tuzatishning klinik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi tishlar almashinuvi davrida kuzatiladigan noto‘g‘ri tishlash, tishlarning zich joylashuvi, kesishgan tishlash va tish chiqishidagi buzilishlarni baholash mezonlarini aniqlash, shuningdek, erta ortodontik davolash qaysi holatlarda asosli ekanini yoritishdan iborat. Maqola klinik tavsiyalar va tizimli sharhlarni tahlil qilishga asoslangan; unda yangi bemorlar guruhi bo‘yicha davolash natijalari keltirilmaydi.
Adabiyotlar tahlili erta tashxis uchun yuz va jag‘larning o‘sishini, og‘iz bo‘shlig‘i holatini, tishlarning chiqish ketma-ketligini, tishlash munosabatlarini hamda zararli odatlarni birgalikda baholash zarurligini ko‘rsatadi. Qo‘shimcha tasviriy tekshiruvlar klinik ko‘rsatmaga qarab tanlanadi. Ortodontik apparat turi esa bolaning yoshi bilangina belgilanmaydi: anomaliyaning turi va og‘irligi, jag‘larning o‘sish bosqichi, og‘iz gigiyenasi hamda davolashga rioya qilish imkoniyati hisobga olinadi. Erta ko‘rik davolashni darhol boshlash degani emas; ayrim bolalarda muntazam kuzatuv, boshqalarida esa o‘z vaqtida aralashuv maqsadga muvofiq bo‘ladi.
Tizimli sharhlarda oldingi yuqori tishlari sezilarli bo‘rtib chiqqan bolalarda erta ortodontik davolash tish jarohati xavfini kamaytirishi mumkinligi qayd etilgan. Biroq aynan shu holat bo‘yicha ikki bosqichli erta davolashning o‘smirlik davridagi bir bosqichli davolashga nisbatan boshqa yakuniy ustunliklari aniqlanmagan. Shu sababli apparat qo‘llash zarurati va davolash vaqti har bir bolaning tashxisi hamda xavf omillari asosida belgilanishi lozim. Maqolada erta aniqlash, individual davolash rejasini tuzish va natijalarni kuzatish o‘zaro bog‘liq jarayonlar sifatida asoslanadi.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Havolalar
1. American Academy of Pediatric Dentistry. Management of the Developing Dentition and Occlusion in Pediatric Dentistry. The Reference Manual of Pediatric Dentistry. Chicago: AAPD; 2025. P. 497–515. (aapd.org)
2. American Association of Orthodontists. Child Orthodontics: Pediatric Braces & Early Treatment. Bolalarning dastlabki ortodontik ko‘rigi va davolash vaqtiga oid ma’lumot. (AAO)
3. Thiruvenkatachari B., Harrison J.E., Worthington H.V., O’Brien K.D. Orthodontic treatment for prominent upper front teeth (Class II malocclusion) in children and adolescents. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2018;3:CD003452. (PubMed)
4. Owens D., Watkinson S., Harrison J.E., Turner S., Worthington H.V. Orthodontic treatment for prominent lower front teeth (Class III malocclusion) in children. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2024;4:CD003451. (PubMed)
5. Agostino P., Ugolini A., Signori A., Silvestrini-Biavati A., Harrison J.E., Riley P. Orthodontic treatment for posterior crossbites. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2021;12:CD000979. (PubMed)
6. Millett D.T., Cunningham S.J., O’Brien K.D., Benson P.E., de Oliveira C.M. Orthodontic treatment for deep bite and retroclined upper front teeth in children. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2018;2:CD005972. (PubMed)
7. Turner S., Harrison J.E., Sharif F.N.J., Owens D., Millett D.T. Orthodontic treatment for crowded teeth in children. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2021;12:CD003453. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
8. Tabatabai T., Kjellberg H. Effect of treatment with dental space maintainers after the early extraction of the second primary molar: a systematic review. European Journal of Orthodontics. 2023;45(4):462–467. DOI: 10.1093/ejo/cjad006. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
9. Petrén S., Bondemark L., Söderfeldt B. A randomized clinical trial concerning treatment of unilateral posterior crossbite in the mixed dentition. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 2008;133. DOI: 10.1016/j.ajodo.2007.11.021. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
10. Petrén S., Bjerklin K., Bondemark L. Stability of unilateral posterior crossbite correction in the mixed dentition: a randomized clinical trial with a 3-year follow-up. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 2011;139(1):e73–e81. DOI: 10.1016/j.ajodo.2010.06.018. (PubMed)
11. Tulloch J.F.C., Proffit W.R., Phillips C. Outcomes in a 2-phase randomized clinical trial of early Class II treatment. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 2004;125(6):657–667. DOI: 10.1016/j.ajodo.2004.02.008. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
12. O’Brien K. va boshqalar. Effectiveness of early orthodontic treatment with the Twin-block appliance: a multicenter, randomized, controlled trial. Part 1: Dental and skeletal effects. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 2003;124(3):234–243. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)



















