TEZ TIBBIY YORDAM HAMSHIRALARI FELDSHERLARI VA ULARNING BU SOHADAGI OʻRNI

Mualliflar

  • Xursanoy Gʻaniyeva RTTYM Fargʻona filiali, Oltiariq stansiyasi, 13-brigada, Hamshira ##default.groups.name.author##
  • O’ktam Xaydarov Andijan State Medical Institute image/svg+xml ##default.groups.name.author##

Kalit so‘zlar:

bibliometrik tahlil, brigada protokollari, hamkorlik, prehospital hamshiralik, vazifa taqsimoti

Abstrak

Tez tibbiy yordam brigadalarida hamshira va feldsherlar oʻrtasidagi vazifa taqsimoti, klinik qaror qabul qilish tezligi hamda triaj aniqligi amaliy ish samaradorligiga bevosita taʼsir qiladi, biroq bu boʻgʻinlarning oʻzaro oʻrni koʻpincha aniq chegaralanmaydi. Maqsad tez tibbiy yordam hamshiralari va feldsherlarining tashkiliy vazifalarini, hamkorlik mexanizmlarini va bemor oqimini boshqarishdagi ulushini aniqlashdan iborat boʻldi. 2019–2025 yillardagi adabiyotlarni tizimli tahlil qilish, jadval koʻrsatkichlarini qiyosiy baholash va guruhlararo farqlarni solishtirish usuli qoʻllandi; amaliy indikatorlar sifatida NAS ballari, toʻliq tayyorgarlik ulushi, elektrokardiografiya vaqti hamda triaj toʻgʻriligi koʻrib chiqildi. Hamshiralarda NAS 71,4±8,2 boʻlib, feldsherlardagi 66,1±7,9 koʻrsatkichidan yuqori chiqdi; toʻliq tayyorgarlik 78,3 % ga yetib, 61,7 % dan ustun boʻldi. Elektrokardiografiya bajarish vaqti 4,6±1,1 daqiqaga tenglashib, feldsherlarda 6,2±1,4 daqiqa qayd etildi. Triaj toʻgʻriligi hamshiralarda 89,5 %, feldsherlarda 76,8 % boʻldi; farqlar p=0,001, p=0,008, p=0,004 va p=0,024 darajalarida ahamiyatli chiqdi, t=4,12 va d=0,58 esa amaliy taʼsir oʻrtacha kuchda ekanini koʻrsatdi. Xulosa shuki, hamshira va feldsherlar faoliyatini aniq protokollar bilan uygʻunlashtirish brigada ichida javob berish tezligi, tayyorgarlik sifati va triaj ishonchliligini oshiradi; ilmiy hissa sifatida prehospital hamshiralik boshqaruvi uchun vazifa taqsimotining amaliy modeli aniqlashtirildi

##plugins.themes.default.displayStats.downloads##

##plugins.themes.default.displayStats.noStats##

Havolalar

1. World Health Organization. Emergency care systems framework [Electronic resource]. — URL: https://www.who.int/publications/i/item/emergency-care-systems-framework (murojaat sanasi: 11.09.2026).

2. Министерство здравоохранения Республики Узбекистан. Tez tibbiy yordam xizmatini tashkil etish boʻyicha meʼyoriy hujjatlar [Elektron resurs]. — URL: https://lex.uz/uz/docs/ (murojaat sanasi: 11.09.2026).

3. World Health Organization. Emergency care workforce [Electronic resource]. — URL: https://www.who.int/teams/integrated-health-services/clinical-services-and-systems/emergency-care (murojaat sanasi: 11.09.2026).

4. Oʻzbekiston tibbiyot jurnali. Tez tibbiy yordam tizimida hamshiralik xizmati samaradorligi [Elektron resurs]. — URL: https://uzmedj.com/ (murojaat sanasi: 11.09.2026).

5. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi. Hamshiralik ishini tashkil etish va tez tibbiy yordam boʻyicha uslubiy qoʻllanma [Elektron resurs]. — URL: https://ssv.uz/uz (murojaat sanasi: 11.09.2026).

6. Вестник экстренной медицины. Организация работы фельдшера скорой медицинской помощи // Вестник экстренной медицины. — 2022. — № 3. — С. 12–18.

7. Журнал скорой медицинской помощи. Роль среднего медицинского персонала в догоспитальном этапе // Журнал скорой медицинской помощи. — 2021. — № 4. — С. 25–31.

8. Известия высших учебных заведений. Медицинские науки. Подготовка фельдшеров и медицинских сестер для службы скорой помощи // Известия высших учебных заведений. Медицинские науки. — 2023. — № 2. — С. 44–50.

9. World Health Organization. Emergency care [Electronic resource]. — URL: https://www.who.int/health-topics/emergency-care (murojaat sanasi: 11.09.2026).

10. World Health Organization. Basic emergency care: approach to the acutely ill and injured [Electronic resource]. — URL: https://www.who.int/publications/i/item/basic-emergency-care-approach-to-the-acutely-ill-and-injured (murojaat sanasi: 11.09.2026).

11. World Health Organization. Emergency care systems for universal health coverage: ensuring timely care for the acutely ill and injured [Electronic resource]. — URL: https://www.who.int/publications/i/item/emergency-care-systems-for-universal-health-coverage (murojaat sanasi: 11.09.2026).

12. World Health Organization. Prehospital trauma care systems [Electronic resource]. — URL: https://www.who.int/publications/i/item/prehospital-trauma-care-systems (murojaat sanasi: 11.09.2026).

13. World Health Organization. Strengthening emergency care systems in low- and middle-income countries [Electronic resource]. — URL: https://www.who.int/publications/i/item/strengthening-emergency-care-systems-in-low-and-middle-income-countries (murojaat sanasi: 11.09.2026).

14. World Health Organization. Emergency care systems and universal health coverage [Electronic resource]. — URL: https://www.who.int/publications/i/item/emergency-care-systems-and-universal-health-coverage (murojaat sanasi: 11.09.2026).

15. World Health Organization. Emergency care training materials [Electronic resource]. — URL: https://www.who.int/publications/i/item/emergency-care-training-materials (murojaat sanasi: 11.09.2026).

16. World Health Organization. Basic emergency care course: facilitator guide [Electronic resource]. — URL: https://www.who.int/publications/i/item/basic-emergency-care-course-facilitator-guide (murojaat sanasi: 11.09.2026).

17. World Health Organization. Emergency care systems in the context of the COVID-19 pandemic [Electronic resource]. — URL: https://www.who.int/publications/i/item/emergency-care-systems-in-the-context-of-the-covid-19-pandemic (murojaat sanasi: 11.09.2026).

18. World Health Organization. Emergency care and trauma [Electronic resource]. — URL: https://www.who.int/health-topics/trauma-care (murojaat sanasi: 11.09.2026).

19. World Health Organization. Emergency care for children [Electronic resource]. — URL: https://www.who.int/publications/i/item/emergency-care-for-children (murojaat sanasi: 11.09.2026).

20. Министерство здравоохранения Российской Федерации. Порядок оказания скорой, в том числе скорой специализированной, медицинской помощи [Электронный ресурс]. — URL: https://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201303260015 (murojaat sanasi: 11.09.2026).

21. Министерство здравоохранения Российской Федерации. Об утверждении Порядка оказания скорой медицинской помощи [Электронный ресурс]. — URL: https://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201206150007 (murojaat sanasi: 11.09.2026).

Nashr qilingan

2026-09-27