TRIKUSPIDAL KLAPAN YETISHMOVCHILIGI VA O‘NG QORINCHA FUNKSIYASINI EXOKARDIOGRAFIK BAHOLASH, ZAMONAVIY YONDASHUVLAR
Kalit so‘zlar:
trikuspidal yetishmovchilik, o‘ng qorincha disfunksiyasi, exokardiografiya, 3D exokardiografiyaAbstrak
Kirish va maqsad: Trikuspidal klapan yetishmovchiligi (TY) bemorlarning hayot va o‘lim ko‘rsatkichlariga sezilarli ta'sir ko‘rsatuvchi jiddiy gemodinamik patologiya hisoblanadi. Ushbu sharhning maqsadi trikuspidal yetishmovchilik og‘irlik darajasini va o‘ng qorincha (O‘Q) funksiyasini vizualizatsiya qilishdagi zamonaviy exokardiografik yondashuvlarni tahlil qilishdir.
Metodologiya: Dalillarga asoslangan tibbiyot tamoyillariga muvofiq, Amerika Exokardiografiya jamiyatining (ASE) 2017 va 2025-yillardagi so‘nggi klinik qo‘llanmalari va standartlari asosida adabiyotlar tahlili o‘tkazildi.
Natijalar: TY diagnostikasida an'anaviy 3 darajali tasnifning yetarli emasligi sababli, og‘ir holatlarni farqlash imkonini beruvchi yangi 5 darajali (yengil, o‘rta og‘ir, og‘ir, massiv, torrensial) tizimning klinik ahamiyati asoslandi. O‘Q sistolik funksiyasini baholashda TAPSE, TDI S', FAC va RV strain parametrlarini majmuaviy qo‘llash zarurligi ko‘rsatildi. Shuningdek, murakkab anatomik o‘zgarishlarda va transkateter aralashuvlarni rejalashtirishda 2D usuliga nisbatan 3D exokardiografiya "oltin standart" ekanligi tasdiqlandi
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Havolalar
1. Zoghbi W.A., Adams D., Bonow R.O. et al. "Recommendations for Noninvasive Evaluation of Native Valvular Regurgitation: A Report from the American Society of Echocardiography Developed in Collaboration with the Society for Cardiovascular Magnetic Resonance." Journal of the American Society of Echocardiography, 2017;
2. Mukherjee M., Rudski L.G., Addetia K. et al. "Guidelines for the Echocardiographic Assessment of the Right Heart in Adults and Special Considerations in Pulmonary Hypertension: Recommendations from the American Society of Echocardiography." Journal of the American Society of Echocardiography, 2025;
3. Vahanian A., Beyersdorf F., Praz F. et al. 2021 ESC/EACTS Guidelines for the management of valvular heart disease. Eur Heart J. 2022;
4. Humbert M, Kovacs G, Hoeper MM, et al. 2022 ESC/ERS guidelines for the diagnosis and treatment of pulmonary hypertension. Eur Respir J 2023;61:2200879.
5. Kovacs G, Bartolome S, Denton CP, et al. Definition, classification and diagnosis of pulmonary hypertension. Eur Respir J 2024;64:2401324.
6. Richter MJ, Fortuni F, Alenezi F, et al. Imaging the right atrium in pulmonary hypertension: a systematic review and meta-analysis. J Heart Lung Transplant 2023;42:433-46.
7. Mukherjee, M et al. Guidelines for the Echocardiographic Assessment of the Right Heart in Adults and Special Considerations in Pulmonary Hypertension: Recommendations from the American Society of Echocardiography. Journal of the American Society of Echocardiography. March 2025;38:3:141-186
8. Lang RM, Badano LP, Mor-Avi V, et al. Recommendations for cardiac chamber quantification by echocardiography in adults: an update from the American Society of Echocardiography and the European Association of Cardiovascular Imaging. J Am Soc Echocardiogr 2015;28:1-39.e14.
9. Kebed K, Kruse E, Addetia K, et al. Atrial-focused views improve the accuracy of two-dimensional echocardiographic measurements of the left and right atrial volumes: a contribution to the increase in normal values in the guidelines update. Int J Cardiovasc Imaging 2017;33:209-18.
10. Genovese D, Mor-Avi V, Palermo C, et al. Comparison between fourchamber and right ventricular-focused views for the quantitative evaluation of right ventricular size and function. J Am Soc Echocardiogr 2019; 32:484-94.
11. Vonk Noordegraaf A, Haddad F, Bogaard HJ, et al. Noninvasive imaging in the assessment of the cardiopulmonary vascular unit. Circulation 2015;131:899-913.
12. Vonk Noordegraaf A, Westerhof BE, Westerhof N. The relationship between the right ventricle and its load in pulmonary hypertension. J Am Coll Cardiol 2017;69:236-43.
13. Braams NJ, van Leeuwen JW, Vonk Noordegraaf A, et al. Right ventricular adaptation to pressure-overload: differences between chronic thromboembolic pulmonary hypertension and idiopathic pulmonary arterial hypertension. J Heart Lung Transplant 2021;40:458-66.
14. Grapsa J, Tan TC, Nunes MCP, et al. Prognostic impact of right ventricular mass change in patients with idiopathic pulmonary arterial hypertension. Int J Cardiol 2020;304:172-4.
15. Grapsa J, O’Regan DP, Pavlopoulos H, et al. Right ventricular remodelling in pulmonary arterial hypertension with three-dimensional echocardiographyraphy: comparison with cardiac magnetic resonance imaging. Eur J Echocardiogr 2010;11:64-73.
16. Lang RM, Badano LP, Tsang W, et al. EAE/ASE recommendations for image acquisition and display using three-dimensional echocardiography. J Am Soc Echocardiogr 2012;25:3-46.
17. Hahn RT, Abraham T, Adams MS, et al. Guidelines for performing a comprehensive transesophageal echocardiographic examination: recommendations from the American Society of Echocardiography and the Society of Cardiovascular Anesthesiologists. J Am Soc Echocardiogr 2013; 26:921-64.



















