ARTERIAL GIPERTENZIYANI DAVOLASHDA ZAMONAVIY ANTIHIPERTENZIV DORI VOSITALARINING FARMAKODINAMIK VA FARMAKOKINETIK XUSUSIYATLARI
Kalit so‘zlar:
arterial gipertenziya, antihipertenziv dori vositalari, farmakodinamika, farmakokinetika, AAFIAbstrak
Arterial gipertenziya yurak-qon tomir kasalliklari, insult, miokard infarkti, yurak va buyrak yetishmovchiligi xavfini oshiruvchi yetakchi modifikatsiyalanadigan omillardan biridir. Ushbu maqolada zamonaviy antihipertenziv dori vositalarining asosiy guruhlari - angiotenzinga aylantiruvchi ferment ingibitorlari (AAFI), angiotenzin II retseptorlari blokatorlari (ARB), kalsiy kanallari blokatorlari (KKB), tiazid va tiazidsimon diuretiklar, beta-adrenoblokatorlar hamda mineralokortikoid retseptorlari antagonistlarining farmakodinamik va farmakokinetik xususiyatlari tahlil qilindi. Dori tanlashda qon bosimini pasaytirish kuchi bilan bir qatorda ta’sir boshlanishi va davomiyligi, yarim chiqarilish davri, metabolizm yo‘li, buyrak va jigar funksiyasi, dori-dori o‘zaro ta’siri, komorbid holatlar va bemorning davolashga rioya qilishi hisobga olinishi zarurligi asoslandi. O‘zbekiston Respublikasining arterial gipertenziya bo‘yicha milliy klinik protokoli, JSST tavsiyalari va farmakologik adabiyotlar asosida kombinatsiyalangan terapiyaning klinik-farmakologik afzalliklari yoritildi
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Havolalar
1. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. «Arterial gipertenziya» bo‘yicha milliy klinik protokol. — Toshkent, 2025.
2. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti. Kattalarda arterial gipertenziyani farmakologik davolash bo‘yicha klinik tavsiyalar. — Jeneva: JSST, 2021.
3. Allayeva M.J., Hakimov Z.Z., Ismailov S.R., Aminov S.D., Mustanov T.B. Farmakologiya: darslik. — Toshkent: Hilol Media, 2020.
4. Yakubova L.K. Farmakologiya: darslik. — Toshkent: Kaleon Press, 2021.
5. Azizova S.S. Farmakologiya: darslik. — Toshkent, 2006.
6. Mavlyanov I.R., Maxkamova R.K., Kats P.S. Klinik farmakologiya: darslik. — Toshkent, 2012.
7. Mahsumov M.N., Aliyev X., Odilov M.A., Musayeva N.A. Farmakologiya asoslari. — Toshkent: Ilm Ziyo, 2007.
8. Musayeva N.A., Maxsumov M.N., Talipova Sh.Sh. Farmakologiya asoslari. — Toshkent: Ilm-ziyo-zakovat, 2016.
9. Mancia G., Kreutz R., Brunström M. va boshq. 2023 ESH Guidelines for the management of arterial hypertension. J Hypertens. 2023;41(12):1874–2071.
10. World Health Organization. Global report on hypertension: the race against a silent killer. — Geneva: WHO, 2023.
11. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi rasmiy portali: arterial gipertenziya klinik protokoli (murojaat sanasi: 30.08.2026).
12. Clinical-protocols.uz — tasdiqlangan klinik protokollar va standartlar bazasi (murojaat sanasi: 30.08.2026).
13. WHO — Guideline for the pharmacological treatment of hypertension in adults (murojaat sanasi: 30.08.2026).
14. Urganch davlat universiteti AKBT: Farmakologiya, 2020 (elektron katalog).
15. Samarqand davlat tibbiyot universiteti elektron kutubxonasi: Farmakologiya darsliklari (elektron katalog).
