БОЛАЛАРДА ОИВ-ИНФЕКЦИЯСИДАГИ ЎТКИР ДИАРЕЯЛАРДА INF-α КЎРСАТКИЧЛАРИ.
Ключевые слова:
ОИВ-инфекция, болалар, ўткир диарея, IFN-α, интерферон-αАннотация
Мақолада ОИВ-инфекцияли болаларда ўткир диареялар кечишида IFN-α кўрсаткичларининг хусусиятлари ўрганилган. Тадқиқотнинг мақсади интерферон-α даражаси, касалликнинг клиник оғирлиги ва сувсизланиш даражаси ўртасидаги боғлиқликни аниқлашдан иборат. Тадқиқотга ОИВ-инфекцияли ўткир диарея билан касалланган болалар, ОИВ-инфекцияси бўлмаган ўткир диареяли болалар ҳамда ОИВ-инфекцияли, аммо диарея синдроми кузатилмаган болалар киритилди. IFN-α миқдори иммунофермент таҳлил усули орқали аниқланди. Натижалар ОИВ-инфекцияли болаларда ўткир диареялар кўпроқ оғир кечиши, сувсизланишнинг кучайиши ва интерферон жавобида ўзгаришлар билан намоён бўлишини кўрсатди. IFN-α даражаси диарея оғирлиги, ич кетиш сони, касаллик давомийлиги ва сувсизланиш даражаси билан боғлиқ эканлиги аниқланди. Олинган маълумотлар IFN-α кўрсаткичини ОИВ-инфекцияли болаларда ўткир диарея оғирлигини ва прогнозини баҳолашда қўшимча иммунологик маркер сифатида қўллаш мумкинлигини кўрсатади.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Библиографические ссылки
1. Туйчиев Л.Н., Худайкулова Г.К., Рахматуллаева Ш.Б., Муминова М.Т. ОИВ-инфекциясида болаларда ўткир диареялар клиникаси ва кечишининг қиёсий таҳлили // Детские инфекции. — 2023. — Т. 22, № 2. — Б. 34–38. DOI: 10.22627/2072-8107-2023-22-2-34-38.
https://jurnal.sanepidrc.uz/index.php/sanepid/article/download/133/61/656
2. Худайкулова Г.К., Муминова М.Т., Отажанов Ш.З. ОИВ-инфекцияли болаларда вирусли диареяларда клиник-лаборатор таҳлил // Тиббиётда янги кун / New Day in Medicine. — 2023. — № 10 (60). — Б. 631–634.
https://repository.tma.uz/xmlui/bitstream/handle/1/10194/62.%20Худайкулова,%20Муминова.pdf
3. Туйчиев Л.Н., Муминова М.Т. ОИВ-инфекцияли болаларда ўткир диареялар // Инфектология журнали. — 2023. — Т. 15, № 1, 1-илова. — Б. 168–169.
https://repository.tma.uz/xmlui/bitstream/handle/1/10194/62.%20Худайкулова,%20Муминова.pdf
4. Туйчиев Л.Н., Худайкулова Г.К., Муминова М.Т., Бабаджанова Ф.У. ОИВ-инфекцияли болаларда диареяни даволаш самарадорлигини қиёсий баҳолаш // Педиатрия. — 2023. — электрон PDF манба.
https://repository.tma.uz/jspui/bitstream/1/8150/1/29.%20Туйчиев,Худайкулова,Муминова.pdf
5. Файзуллаева Д. ОИВ-инфекцияли ўткир диарея билан оғриган болаларда липид спектри кўрсаткичларини қиёсий баҳолаш // SARMJ. — 2025. — электрон манба.
https://journal.urdti.uz/SARMJ/article/view/95/184
6. Tuychiev L.N., Khudaikulova G.K., Muminova M.T. ОИВ-инфекцияли болаларда инфекцион диареяларда ичак микробиоми ҳолати // Modern Journal of Science and Technology. — 2025. — Б. 430–436.
7. Motaze N.V., Mbuagbaw L., Young T. Treatment interventions for diarrhoea in HIV-infected children // Cochrane Database of Systematic Reviews. — 2018. — Issue 8. — Article No.: CD011711.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6080967/
8. UNICEF. Diarrhoea: Child health data. — UNICEF Data, 2024/2025. — электрон ресурс, без пагинации.
https://data.unicef.org/topic/child-health/diarrhoeal-disease/
9. UNAIDS. The Urgency of Now: AIDS at a Crossroads. Global AIDS Update 2024. — Geneva: UNAIDS, 2024. — электрон доклад.
https://www.unaids.org/sites/default/files/media_asset/2024-unaids-global-aids-update-summary_en.pdf
10. Panel on Opportunistic Infections in Children with and Exposed to HIV. Guidelines for the Prevention and Treatment of Opportunistic Infections in Children With and Exposed to HIV. — ClinicalInfo HIV.gov, 2025/2026. — электрон ресурс. https://clinicalinfo.hiv.gov/sites/default/files/guidelines/archive/pediatric-oi-2026-01-28.pdf
11. Stockmann C., Pavia A.T., Graham B., Vaughn M., Crisp R., Poritz M.A. et al. Detection of 23 gastrointestinal pathogens among children who present with diarrhea // Journal of the Pediatric Infectious Diseases Society. — 2017. — Vol. 6, № 3. — P. 231–238. DOI: 10.1093/jpids/piw020.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27147712/
12. Ajibola G., Bennett K., Powis K.M., Hughes M.D., Leidner J., Kgole S. et al. Decreased diarrheal and respiratory disease in HIV-exposed uninfected children following vaccination with rotavirus and pneumococcal conjugate vaccines // PLOS ONE. — 2020. — Vol. 15, № 12. — e0244100. DOI: 10.1371/journal.pone.0244100.
https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0244100
13. Zash R.M., Shapiro R.L., Leidner J., Wester C., McAdam A.J., Hodinka R.L. et al. The aetiology of diarrhoea, pneumonia and respiratory colonization of HIV-exposed infants randomized to breast- or formula-feeding // Paediatrics and International Child Health. — 2016. — Vol. 36, № 3. — P. 189–197.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4673023/
14. Zhu L. et al. Interferons in HIV-1 infection: mechanisms, antiviral potentials and therapeutic challenges // Frontiers in Immunology. — 2025. — Vol. 16. — Article 1736658. DOI: 10.3389/fimmu.2025.1736658.
https://www.frontiersin.org/journals/immunology/articles/10.3389/fimmu.2025.1736658/full



















