ҚОРАҚАЛПОҒИСТОН РЕСПУБЛИКАСИДА ВИРУСЛИ ГЕПАТИТЛАР БИЛАН КАСАЛЛАНИШ ДИНАМИКАСИ ВА ХУДУДИЙ ХУСУСИЯТЛАР (2023–2025 йй.)

Авторы

  • Улугбек Мирзаев Тошкент вакцина ва зардоблар илмий-тадқиқот институти раҳбари муовини, Тошкент ш., Ўзбекистон Автор
  • Венера Абсаттарова Т.ф.н., Қорақалпоғистон тиббиёт институти Гигиена ва атроф-муҳит эпидемиология кафедраси мудири, Қорақалпоғистон Республикаси Автор
  • Фатима Шодиева Фармацевтика техник университети илмий ходими, Тошкент ш., Ўзбекистон Автор
  • Интизор Эгамова PhD, Вирусология илмий-тадқиқот институти Вирусли гепатитлар тадқиқотлари бўлими раҳбари Автор

Ключевые слова:

вирусли гепатитлар, эпидемиология, Қорақалпоғистон, инциденция, ҳудудий тақсимот

Аннотация

Ушбу тадқиқотнинг мақсади Қорақалпоғистон Республикасида 2023–2025 йилларда вирусли гепатитлар билан касалланишнинг эпидемиологик хусусиятлари, ҳудудий тақсимланиши ва вақт бўйича динамикасини таҳлил қилишдан иборат. Тадқиқот ретроспектив эпидемиологик таҳлил дизайнида ўтказилди; маълумотлар манбаси сифатида Республика санитария-эпидемиология хизмати расмий ҳисоботлари (2023–2025 йй.) қўлланилди. 2024 йилда касалланишнинг кескин ўсиши санитария-эпидемиологик шароитларнинг ёмонлашуви ва эпидемиологик назорат даражасининг етарли эмаслиги билан боғлиқ бўлиши мумкин; 2025 йилда кўрсаткичларнинг пасайиши эса профилактик тадбирларнинг нисбатан самарали ташкил этилганини кўрсатади

##plugins.themes.default.displayStats.downloads##

##plugins.themes.default.displayStats.noStats##

Библиографические ссылки

1.WHO. Global Health Sector Strategy on HIV, HV, and STIs for the 2022-2030. World Health Organization, editor. World Health Organization [Internet]. 2022 [cited 2026 Feb 24];(December 2021):1–103. Available from: https://cdn.who.int/media/docs/default-source/hq-hiv-hepatitis-and-stis-library/who_draft_ghss_hiv_hep_stis_2022-2030.pdf?sfvrsn=d49c7b49_18

2. Action plan for the health sector response to viral hepatitis in the WHO European Region.

3.Sheena BS, Hiebert L, Han H, Ippolito H, Abbasi-Kangevari M, Abbasi-Kangevari Z, et al. Global, regional, and national burden of hepatitis B, 1990–2019: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2019. Lancet Gastroenterol Hepatol. 2022 Sep 1;7(9):796–829. doi:10.1016/S2468-1253(22)00124-8 PubMed PMID: 35738290.

4.Genowska A, Zarębska-Michaluk D, Brzdęk M, Tyszko P, Strukcinskiene B, Paradowska-Stankiewicz I, et al. The burden of viral hepatitis infection and mortality: Findings from a population-based study in Poland over 2009–2023. Clin Exp Hepatol. 2025;11(2):137. doi:10.5114/ceh.2025.151703 PubMed PMID: 40904663.

5.Hiebert L, Ward JW. Strategic information to guide elimination of viral hepatitis. Lancet Gastroenterol Hepatol. 2023 Apr 1;8(4):291–2. doi:10.1016/S2468-1253(22)00433-2 PubMed PMID: 36764321.

6.Ismoilov UY, Musabaev EI, Khikmatullaeva AS, Ibadullaeva NS, Kan NG, Sadirova SS, et al. Hepatitis B and C landscape in Uzbekistan: epidemiological patterns revealed in a study of 1 040 000 people. The European Journal of Public Health. 2025 Aug 21;35(5):1014. doi:10.1093/EURPUB/CKAF136 PubMed PMID: 40843480.

7.Uzbekistan’s battle against hepatitis [Internet]. [cited 2025 Apr 12]. Available from: https://www.gavi.org/vaccineswork/uzbekistan-intends-eradicate-viral-hepatitis-next-eight-years

8.Scaling up hepatitis response in Uzbekistan [Internet]. [cited 2024 Dec 11]. Available from: https://www.who.int/europe/news-room/28-07-2022-scaling-up-hepatitis-response-in-uzbekistan

9.Ilyassova B, Baymakhanov B, Bakhytkali Y, Kyzdarbekov A, Ayupova V. The first results of genotyping of virus hepatitis D and virus hepatitis B in Kazakhstan. J Hepatol. 2018 Apr 1;68:S499. doi:10.1016/s0168-8278(18)31245-5

10.Yin S, Wu S, Huang J, Ren S, Xie W, Peng X. Spatial-temporal analysis of hepatitis B in Fujian Province, China in 2012–2021. Infectious Medicine. 2024 Jun 1;3(2):100110. doi:10.1016/j.imj.2024.100110

11.Fang K, Cheng N, Nie C, Song W, Zhao Y, Pan J, et al. Spatial and temporal distribution patterns and factors influencing hepatitis B in China: a geo-epidemiological study. BMC Public Health 2025 25:1. 2025 Apr 4;25(1):1276-. doi:10.1186/s12889-025-22452-6 PubMed PMID: 40186148.

12.Centre for Disease Prevention E. Multi-country outbreak of hepatitis A in the EU/EEA. 2025. doi:10.2900/4641610

13.Karichashvili L, Galdavadze K, Zakhashvili K, Tsereteli M, Ruadze E, Surguladze S, et al. Identifying Gaps and Challenges in Acute Hepatitis B Surveillance in the Country of Georgia: Comprehensive Surveillance System Evaluation. JMIR Public Health Surveill. 2025;11:e72888. doi:10.2196/72888 PubMed PMID: 41328506.

14.Li X, Liang J, Ma L, Shen S, Han X, Sun T, et al. Epidemic Trends and Spatial Distribution Characteristics of Hepatitis B in China: Surveillance Study. JMIR Public Health Surveill. 2025;11:e70888. doi:10.2196/70888 PubMed PMID: 40354628.

15.Liu Q, Li YF. Spatial and temporal analysis of viral hepatitis in mainland China from 2007 to 2023: implications for targeted public health interventions. Front Public Health. 2025 Dec 4;13:1660415. doi:10.3389/fpubh.2025.1660415 PubMed PMID: 41426708.

16.Zhou L, Chen Y, Wang F, Chen Z, Lu Y, Miao Z. Epidemiological Characteristics and Spatiotemporal Clustering of Symptomatic Hepatitis E Virus Reinfection in Zhejiang Province, 2005–2023. Viruses. 2024 Nov 1;16(11):1676. doi:10.3390/v16111676 PubMed PMID: 39599790.

17.Gizamba JM, Finch BK, Wang S, Klausner JD. Insights into the spatial epidemiology of hepatitis C infection: systematic synthesis of area-level determinants and spatiotemporal analyses. BMC Public Health 2025 25:1. 2025 Feb 19;25(1):687-. doi:10.1186/s12889-025-21668-w PubMed PMID: 39972312.

18.Zheng J, Zhang N, Shen G, Liang F, Zhao Y, He X, et al. Spatiotemporal and Seasonal Trends of Class A and B Notifiable Infectious Diseases in China: Retrospective Analysis. JMIR Public Health Surveill. 2023 Apr 27;9(1):e42820. doi:10.2196/42820 PubMed PMID: 37103994.

19.He KJ, Gong G. Geospatial patterns and socioeconomic determinants of the global acute viral hepatitis burden. Front Public Health. 2025;13:1581484. doi:10.3389/fpubh.2025.1581484 PubMed PMID: 40538691.

Опубликован

2026-08-01