БОШ МИЯ ВЕНОЗ ДРЕНАЖИНИНГ БУЗИЛИШЛАРИ ВА УЛАРНИНГ НЕЙРОПСИХОЛОГИК ҲОЛАТГА ТАЪСИРИНИ ЎРГАНИШДА УЛТРАТОВУШ ДИАГНОСТИКАСИ ИМКОНИЯТЛАРИ

Nargiza Ozodova; Gulnora Rozixodjaeva; Gulsanam Aytimova

Авторы

Nargiza Ozodova Urganch davlat tibbiyot instituti, XDT, gemotologiya va diagnostika kafedrasi assistenti Автор
Gulnora Rozixodjaeva O’zbekiston Respublikasi Prezident Administrasiyasi huzuridagi Tibbiyot bosh boshqarmasining 1-sonli Markaziy klinik shifoxonasi funksional diagnostika bo’limi mudiri.Toshkent Автор
Gulsanam Aytimova Urganch davlat tibbiyot instituti, XDT, gemotologiya va diagnostika kafedrasi katta o’qituvchisi, PhD Автор

Ключевые слова:

ички бўйинтириқ вена, веноз дренаж, бош мия веноз гемодинамикаси, нейропсихология, ультратовуш диагностикаси

Аннотация

Бош мия веноз қон айланиши инсон организмида марказий нерв тизимининг нормал фаолиятини таъминловчи муҳим физиологик механизмлардан бири ҳисобланади. Бош миядан веноз қоннинг чиқиши асосан ички бўйинтириқ венаси орқали амалга ошади. Ушбу венанинг клапан аппарати веноз қон оқимини тартибга солишда ва унинг ретроград ҳаракатини чеклашда муҳим аҳамиятга эга. Бироқ ички бўйинтириқ вена клапанининг морфологик ва функционал хусусиятлари ҳамда уларнинг бош мия веноз гемодинамикаси ва нейропсихологик ҳолат билан боғлиқлиги ҳозирги вақтга қадар етарли даражада ўрганилмаган.
Сўнгги йилларда олиб борилган илмий тадқиқотлар бош мия веноз дренажининг бузилиши айрим неврологик ва психосоматик ҳолатлар, жумладан мигрень, бош оғриқлари, транзитор глобал амнезия, когнитив функциялар пасайиши ва бошқа нейропсихологик бузилишлар билан боғлиқ бўлиши мумкинлигини кўрсатмоқда. Шу сабабли бош мия веноз тизими ҳолатини баҳолаш замонавий нейровизуализация ва функционал диагностика соҳаларида долзарб аҳамият касб этади.
Мазкур тадқиқотнинг мақсади бош мия веноз дренажининг ҳолатини баҳолашда ички бўйинтириқ вена клапанининг морфологик ва функционал хусусиятларини ультратовуш диагностикаси ёрдамида ўрганиш ҳамда унинг нейропсихологик ҳолат билан эҳтимолий боғлиқлигини таҳлил қилишдан иборат.
Тадқиқот Урганч шаҳрида жойлашган “Ультра Веда” клиникада амалга оширилди. Унда веноз гемодинамика бузилишига шубҳа қилинган 72 нафар бемор ҳамда назорат гуруҳи сифатида 45 нафар соғлом кўнгилли иштирок этди. Ультратовуш текширувлари юқори частотали чизиқли датчик ёрдамида B-режим ва М-режим сонография усуллари орқали ўтказилди.
Тадқиқот натижалари ички бўйинтириқ вена клапанининг турли морфологик вариантлари мавжудлигини кўрсатди. Клапан табақаларининг сони, ҳаракатчанлиги ҳамда веноз қон оқими хусусиятлари ўртасида муайян ўзаро боғлиқлик аниқланди. Олинган маълумотлар ультратовуш диагностикаси бош мия веноз гемодинамикасини баҳолашда муҳим ва информатив усул эканлигини тасдиқлайди.

##plugins.themes.default.displayStats.downloads##

##plugins.themes.default.displayStats.noStats##

Библиографические ссылки

1. Белов С.Е., Бойко А.Н. Симптом центральной вены при разных забо леваниях и протоколах МРТ-исследований. Журнал неврологии и психиатрии им. С.С. Корсакова. Спецвыпуск. 2022;122(7-2):19-26. Belov SE, Boyko AN. A symptom of the central vein in various diseases and protocols of MRI studies. Zhurnal Nevrologii i Psikhiatrii im. S.S. Korsako va. Spetsvypusk. 2022;122(7-2):19-26. (In Russ.).

2. Al-Louzi O, Letchuman V, Manukyan S, et al. Central Vein Sign Profile of Newly Developing Lesions in Multiple Sclerosis: A 3-Year Longitudinal Study. Neurol Neuroimmunol Neuroinflamm. 2022;9(2):e1120.

3. Amelard R., Robertson A.D., Patterson C.A., Hughson R.L. Optical hemodynamic imaging of jugular venous dynamics during altered central venous pressure. Biomedical Optics Express. 2020;11(2):1000–1015.

4. Kenny J.E., Rola P., Prager R. Jugular venous Doppler ultrasound as a non-invasive window to right heart function. Journal of Intensive Care Medicine. 2024;39(2):101–109.

5. Maggi P, Absinta M, Sati P, et al. The «central vein sign» in patients with di agnostic «red flags» for multiple sclerosis: A prospective multicenter 3T study. Mult Scler. 2020;26(4):421-32.

6. Oh J, Sicotte NL. New imaging approaches for precision diagnosis and dis ease staging of MS? Mult Scler. 2020;26(5):568-575

7. Rozikhodjaeva, G., Z. Ikramova, Rozikhodjaeva F. Ultrasound assessment of total cerebral blood flow in Uzbek patients with carotid atherosclerosis. Atherosclerosis, Volume 379, S193 8. Soni N., Arora S., Singh R. Internal jugular vein ultrasound: pitfalls and clinical applications. The American Journal of Medicine. 2023;136(4):420–426.

9. Valdueza J.M., Schreiber S.J., Roehl J.E., Klingebiel R. Neurosonology and cerebral venous hemodynamics. Frontiers in Neurology. 2022;13:845612.

10. Yin J.H., Chi N.F., Sheng W.Y., Wang P.N., Sung Y.F., Peng G.S., Hu H.H. Ultrasound evaluation of internal jugular venous insufficiency and its association with cognitive decline. Diagnostics. 2020;10(11):927.

11. Zamboni P., Galeotti R., Menegatti E., et al. Cerebral venous outflow impairment and neurological disorders. Journal of Clinical Medicine. 2021;10(3):520