GERBITSIDLARNING IMMUNOGEMATOLOGIK TA’SIRI: TALOQ MORFOLOGIYASI VA PERIFERIK QON KO‘RSATKICHLARI TAHLILI

Аннотация

Qishloq xo‘jaligida gerbitsidlardan keng foydalanish ularning inson organizmiga toksik ta’siri va ichki a’zolarda yuzaga keltiradigan morfologik o‘zgarishlarini o‘rganish zaruratini oshirmoqda. Gerbitsidlar bilan zaharlanish organizmning turli tizimlariga, jumladan, immun va gematopoetik faoliyatda muhim o‘rin tutuvchi taloqqa salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Taloqning strukturaviy va funksional o‘zgarishlarini o‘rganish toksik ta’sir mexanizmlarini chuqurroq anglash, patologik jarayonlarni baholash hamda sud-tibbiy ekspertiza amaliyotida morfologik belgilarni to‘g‘ri talqin qilish uchun muhim ahamiyatga ega. Gerbitsidlar bilan zaharlanish vaqtida taloqda kuzatilishi mumkin bo‘lgan morfologik o‘zgarishlarni o‘rganish uchun asosiy e’tibor oq va qizil pulpa tuzilishi, limfoid follikulalar, qon bilan to‘lish darajasi, stromal komponentlar hamda hujayraviy tarkibdagi o‘zgarishlarga qaratiladi. Bunday o‘zgarishlarning xususiyati va darajasi gerbitsidning kimyoviy tarkibi, toksik doza, organizmga tushish yo‘li va ta’sir davomiyligiga bog‘liq bo‘lishi mumkin. Ushbu morfologik belgilarni tizimli baholash toksik shikastlanishning ehtimoliy mexanizmlarini aniqlashga yordam beradi. Gerbitsidlar bilan zaharlanishda taloqning patomorfologik o‘zgarishlarini kompleks o‘rganish toksik ta’sirning immun tizimi va qon aylanishiga bog‘liq jihatlarini baholashda muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega. Morfologik belgilarni toksikologik ma’lumotlar va klinik holat bilan birgalikda tahlil qilish patologik jarayonlarni to‘g‘ri talqin qilish imkonini beradi. Shu bilan birga, muayyan gerbitsidning taloqqa ta’sirini ishonchli tavsiflash uchun uning kimyoviy xususiyatlari va eksperimental yoki klinik-patomorfologik dalillarni alohida o‘rganish talab etiladi.