ҚАНДЛИ ДИАБЕТ 2-ТИПИ ВА СУРУНКАЛИ ЮРАК ЕТИШМОВЧИЛИГИ БИРГАЛИКДА КЕЧГАНДА БУЙРАКЛАР ФУНКЦИОНАЛ ҲОЛАТИНИНГ КЛИНИК-ЛАБОРАТОР ХУСУСИЯТЛАРИ: КЕСИМ ТАДҚИҚОТ

Авторы

  • Гульчехра Атаходжаева Тошкент давлат тиббиёт университети Ички касалликлар,нефрология ва гемодиализ кафедраси профессори, тиббиёт фанлари доктори Автор
  • Зилола Коракулова Тошкент давлат тиббиёт университети Ички касалликлар,нефрология ва гемодиализ кафедраси ассистенти,тиббиёт фанлари номзоди Автор
  • Нурислом Қорақулов Тошкент давлат тиббиёт университети “Кардиология ихтисослиги” II босқич ординатори Автор
  • Умида Ахмедова Республика ихтисослаштирилган нефрология ва буйрак трансплантацияси илмий-амалий тиббиёт маркази изланувчиси Автор

Ключевые слова:

қандли диабет 2-типи, сурункали юрак етишмовчилиги, кардиоренал синдром, цистатин С, албумин-креатинин нисбати

Аннотация

Долзарблиги. Қандли диабет 2-типи (ҚД2) ва сурункали юрак етишмовчилиги (СЮЕ) биргаликда кечганда сурункали буйрак касаллиги кўп учрайди, аммо буйрак дисфункциясининг СЮЕ функционал синфи ва отиш фракцияси фенотипи билан боғлиқлиги минтақамизда етарлича ўрганилмаган.
Мақсад. ҚД2 ва СЮЕ билан касалланган беморларда буйракларнинг функционал ҳолатини СЮЕ функционал синфи ва фенотипига кўра баҳолаш.
Материал ва усуллар. Бир марказли кесим тадқиқотга ишемик генезли СЮЕ ва ҚД2 бўлган 124 нафар бемор (ўртача ёши 60,73 ± 9,6) киритилди. Беморлар NYHA бўйича ФС (I — 35, II — 38, III — 51) ва фенотип бўйича (HFpEF — 72, HFrEF — 52) гуруҳларга ажратилди. Креатинин, цистатин С, CKD-EPI бўйича КФТ ва албумин-креатинин нисбати (АСR) аниқланди.
Натижалар. ФС ортиши билан креатинин 85,2 ± 3,9 дан 111,3 ± 5,2 мкмоль/л гача (+30,6%, p < 0,001), цистатин С 0,92 ± 0,06 дан 1,24 ± 0,12 мг/л гача (+34,8%, p < 0,01) ошди; КФТ (креатинин) 94,3 ± 9,62 дан 76,2 ± 10,83 мл/мин/1,73 м² гача (−19,2%, p < 0,001) пасайди; АСR 22,6 ± 7,6 дан 42,4 ± 13,6 мг/г гача (+87,6%, p < 0,001) ортди. HFrEF фенотипида HFpEF га нисбатан креатинин +20,1% (p < 0,001), АСR +65,6% (p < 0,01) юқори, КФТ эса −10,1% (p < 0,01) паст бўлди.
Хулоса. ҚД2 ва СЮЕ биргаликда кечганда буйрак дисфункцияси функционал синф билан параллел равишда ортади ва HFrEF фенотипида кучлироқ намоён бўлади. Цистатин С ва АСR креатининни тўлдирувчи кўрсаткичлар сифатида хавфни баҳолашда қўшимча маълумот беради.

##plugins.themes.default.displayStats.downloads##

##plugins.themes.default.displayStats.noStats##

Библиографические ссылки

1. Khandait H, Sodhi SS, Khandekar N, Bhattad VB. Cardiorenal Syndrome in Heart Failure with Preserved Ejection Fraction: Insights into Pathophysiology and Recent Advances. Cardiorenal Med. 2025;15:41–60. doi:10.1159/000542633

2. James SL, Abate D, Abate KH, et al. Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 354 diseases and injuries for 195 countries and territories, 1990–2017: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2017. Lancet. 2018;392:1789–1858. doi:10.1016/S0140-6736(18)32279-7

3. Pratley R, Guan X, Moro RJ, Do Lago R. Chapter 1: The Burden of Heart Failure. Am J Med. 2024;137:S3–S8. doi:10.1016/j.amjmed.2023.04.018

4. Heidenreich P, Sandhu A. Advances in management of heart failure. BMJ. 2024. doi:10.1136/bmj-2023-077025

5. Rossing P, Anker SD, Filippatos G, et al. Finerenone in Patients With Chronic Kidney Disease and Type 2 Diabetes by Sodium–Glucose Cotransporter 2 Inhibitor Treatment: The FIDELITY Analysis. Diabetes Care. 2022;45:2991–2998. doi:10.2337/dc22-0294

6. Filippatos G, Anker SD, Agarwal R, et al. Finerenone Reduces Risk of Incident Heart Failure in Patients With Chronic Kidney Disease and Type 2 Diabetes: Analyses From the FIGARO-DKD Trial. Circulation. 2022;145:437–447. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.121.057983

7. Ostrominski JW, Claggett BL, Miao ZM, et al. Efficacy and Safety of Finerenone in Type 2 Diabetes: A Pooled Analysis of Trials of Heart Failure and Chronic Kidney Disease. Diabetes Care. 2025;48:745–755. doi:10.2337/dc24-1873

8. Lv R, Xu L, Che L, Liu S, Wang Y, Dong B. Cardiovascular-renal protective effect and molecular mechanism of finerenone in type 2 diabetes mellitus. Front Endocrinol. 2023;14:1125693. doi:10.3389/fendo.2023.1125693

9. Peppa M, Manta A, Mavroeidi I, et al. Changes in Cardiovascular and Renal Biomarkers Associated with SGLT2 Inhibitors Treatment in Patients with Type 2 Diabetes Mellitus. Pharmaceutics. 2023;15:2526. doi:10.3390/pharmaceutics15112526

10. Lu Y, Liu D, Feng Q, Liu Z. Diabetic Nephropathy: Perspective on Extracellular Vesicles. Front Immunol. 2020;11:943. doi:10.3389/fimmu.2020.00943

11. Patange SA, Padhye D. Real-World Effectiveness of Finerenone in Indian Patients with Type 2 Diabetes Mellitus and Chronic Kidney Disease. Diabetes. 2025;74:841-P. doi:10.2337/db25-841-P

Опубликован

2026-10-06