South Aral Region Medical Journal
type: channel
description: The “South Aral Region Medical Journal” is a new scientific publication dedicated to addressing pressing issues in the field of medicine with a fresh perspective and a strong scientific and practical foundation. The journal was established to provide in-depth analysis of the socio-economic, environmental, demographic, and medical factors affecting our region, to promote modern diagnostic and treatment methods, to disseminate advanced practices in healthcare, and most importantly, to strengthen effective scientific collaboration between physicians and researchers. The relevance of establishing this journal is linked to the fact that the Aral Sea region has, in recent decades, become an area requiring special attention not only from an environmental but also from social and medical perspectives. The drying of the Aral Sea, increased levels of salt and dust in the air, and the salinization of soil and water pose serious risks to human health. The South Aral Region Medical Journal aims to highlight regional medical problems and provide thorough scientific analysis, publish modern research conducted across all fields of medical science, facilitate scientific information exchange between local and international scholars, and create an academic platform for young scientists, doctoral candidates, residents, and students. The journal also covers healthcare reforms, achievements, innovations, and promotes publications encouraging a healthy lifestyle in the region. The editorial board consists of leading medical scientists. Each submitted manuscript undergoes a rigorous review process to assess its scientific validity, relevance, novelty, practical significance, and evidence-based foundation. Every published article is expected to rely on thorough analysis, statistical data, medical evidence, and substantial practical experience. Overall, the journal seeks to establish close cooperation with leading national research centers, higher medical educational institutions, and organi…
language: en
publication name: South Aral Region Medical Journal
items: OIV INFEKSIYASINING ZAMONAVIY EPIDEMIOLOGIK TAVSIFI VA UNING NAFAS YO‘LLARI INFEKSIYALARI BILAN BOG‘LIQLIGI
items: DIAGNOSTIC SIGNIFICANCE OF 3D RADIOLOGICAL VISUALIZATION OF THE PARANASAL SINUSES IN CHILDREN WITH CYSTIC FIBROSIS
items: SURUNKALI VIRUSLI GEPATITLI BEMORLAR ORASIDA GEPATOTSELLYULYAR KARSINOMANI ERTA ANIQLASH VA PROFILAKTIKASINING LABORATORIYA-DIAGNOSTIK MODELINI ILMIY ASOSLASH
items: KORONAR MIKROTOMIRLI DISFUNKSIYA: EPIDEMIOLOGIYASI, PATOFIZIOLOGIYASI, DIAGNOSTIKASI (INVAZIV VA NOINVAZIV USULLAR), BIOMARKERLARI VA DAVOLASH STRATEGIYALARI (ADABIYOTLAR SHARHI)
items: ЭФФЕКТИВНОСТЬ МУЛЬТИМОДАЛЬНОЙ ПРОФИЛАКТИКИ ПРЕЭКЛАМПСИИ У БЕРЕМЕННЫХ С ЖЕЛЕЗОДЕФИЦИТНОЙ АНЕМИЕЙ: ПРОСПЕКТИВНОЕ РАНДОМИЗИРОВАННОЕ КОНТРОЛИРУЕМОЕ ИССЛЕДОВАНИЕ
items: SERAMIDLARNING NOALKOGOL JIGAR YOG'LI KASALLIGINI ERTA TASHXISLASH VA PROGNOZLASHDAGI DIAGNOSTIK-PROGNOSTIK AHAMIYATI: ROC- VA REGRESSION-TAHLIL NATIJALARI
items: NOALKOGOL JIGAR YOG'LI KASALLIGI BILAN OG'RIGAN BEMORLARDA QON ZARDOBIDAGI SERAMIDLAR DARAJASINING KLINIK-DEMOGRAFIK XUSUSIYATLAR BILAN BOG'LIQLIGI
items: YELKA SUYAGI PROKSIMAL QISMI SINISHLARIDA MEDIAL TAYANCH VA CALCAR SOHASINI TIKLASHNING DAVOLASH NATIJALARIGA TA’SIRI
items: QIZILO’NGACH SARATONIDA STROMAL REMODELLANISH VA FIBROZNING MORFOLOGIK XUSUSIYATLARI
items: УЛЬТРАЗВУКОВАЯ ОЦЕНКА СОСТОЯНИЯ РЕГИОНАРНЫХ ЛИМФАТИЧЕСКИХ УЗЛОВ В ПРОЦЕССЕ ХИМИОТЕРАПИИ У ОНКОЛОГИЧЕСКИХ БОЛЬНЫХ
items: ME’DA SARATONINING MORFOLOGIK PROFILI, O‘SISH SHAKLLARI VA PROGNOSTIK OMILLARINING KLINIK-MORFOLOGIK TAXLILI
items: CLINICAL, ENDOSCOPIC, AND MICROBIOLOGICAL FEATURES OF CHRONIC RHINOSINUSITIS IN CHILDREN WITH CYSTIC FIBROSIS
items: QISILGAN CHURRALARDA A'ZOLAR HAYOTIYLIGINI BAHOLASHNING ISTIQBOLLARI
items: ОПТИМИЗАЦИЯ ЛЕЧЕНИЯ ХРОНИЧЕСКОГО РЕЦИДИВИРУЮЩЕГО АФТОЗНОГО СТОМАТИТА НА ФОНЕ ХРОНИЧЕСКОГО ГАСТРИТА: ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ
items: СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ ЛЕЧЕНИЯ ТРАВМАТИЧЕСКИХ ПОРАЖЕНИЙ СЛИЗИСТОЙ ОБОЛОЧКИ ПОЛОСТИ РТА У ПАЦИЕНТОВ С НЕСЪЁМНЫМИ ОРТОДОНТИЧЕСКИМИ АППАРАТАМИ: СОВРЕМЕННЫЙ ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ
items: WAYS TO IMPROVE REPRODUCTIVE HEALTH AND GYNECOLOGICAL LITERACY AMONG YOUNG PEOPLE
items: ORTTIRILGAN YURAK NUQSONLARIDA CHAP BO‘LMACHA ATRIOMEGALIYASINI JARROHLIK YO‘LI BILAN DAVOLASH NATIJALARINI BAHOLASH
items: INSON PAPILLOMA VIRUSI PERSISTENSIYASI BO‘LGAN AYOLLARDA INDIVIDUAL KLINIK BOSHQARUV ALGORITMINI TAKOMILLASHTIRISH
items: ЭНЕРГЕТИК ИЧИМЛИКЛАР ТАЪСИРИДА ҲАРБИЙЛАРДА ТИШ ҚАТТИҚ ТЎҚИМАСИ КАСАЛЛИКЛАРИНИ ДАВОЛАШ УСУЛЛАРИ
items: АССОЦИАЦИЯ ПОЛИМОРФИЗМА ГЕНА TGF-β1 С ПОКАЗАТЕЛЯМИ ВНУТРИПОЧЕЧНОЙ ГЕМОДИНАМИКИ ПРИ III И V СТАДИЯХ ХРОНИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНИ ПОЧЕК
items: СУРУНКАЛИ БУЙРАК КАСАЛЛИГИНИНГ ТУРЛИ БОСҚИЧЛАРИДА БЕМОРЛАРДА КАМҚОНЛИКНИНГ ХУСУСИЯТЛАРИ ВА УНГА БОҒЛИҚ РАВИШДА ЮРАК-ҚОН ТОМИР ТИЗИМИГА ХОС ЎЗГАРИШЛАР
items: EARLY DIAGNOSIS AND MODERN TREATMENT OF PERIODONTITIS
items: PEDIATRIC ACUTE RESPIRATORY DISTRESS SYNDROME: MODERN APPROACHES TO DIAGNOSIS AND INTENSIVE CARE (BASED ON PALICC GUIDELINES)
items: EFFECTIVE METHODS FOR THE PREVENTION OF DENTAL CARIES IN CHILDREN
items: GIPOFIZ ADENOMASI BO'LGAN BEMORLARDA SANDOSTATIN LAR BILAN UZOQ MUDDATLI DAVOLASH SAMARADORLIGI: GORMONAL, KLINIK VA PROGNOZ OMILLARI
items: ИССИҚЛИК ТАЪСИРИ НАТИЖАСИДА ЎПКАДАГИ АТЕЛЕКТАЗЛАРНИНГ МОРФОГЕНЕЗИ (ЭКСПЕРИМЕНТАЛ ТАДҚИҚОТ)
items: ХОРАЗМ ВИЛОЯТИДА 12-13 ЁШЛИ ҚИЗ БОЛАЛАРНИНГ АНТРОПОМЕТРИК ВА МОРФОФУНКЦИОНАЛ КЎРСАТКИЧЛАРИНИ БАХОЛАШ.
items: 1-ТУР ҚАНДЛИ ДИАБЕТ БИЛАН КАСАЛЛАНГАН БОЛАЛАРДА АЛЬВЕОЛИТ РИВОЖЛАНИШ ХАВФИ: ЗАМОНАВИЙ ҚАРАШЛАР ВА КЛИНИК ИСТИҚБОЛЛАР
items: MORPHOLOGICAL AND MICROBIOLOGICAL CHANGES IN THE INTESTINAL TRACT FOLLOWING EXPERIMENTAL CHOLECYSTECTOMY
items: ВЛИЯНИЕ ЖЕНСКИХ ПОЛОВЫХ ГОРМОНОВ НА ЦИТОКИНОВЫЙ ПРОФИЛЬ У БОЛЬНЫХ ЖЕНЩИН С РЕВМАТОИДНЫМ АРТРИТОМ

OIV INFEKSIYASINING ZAMONAVIY EPIDEMIOLOGIK TAVSIFI VA UNING NAFAS YO‘LLARI INFEKSIYALARI BILAN BOG‘LIQLIGI
type: item
description: Ushbu maqola OIV infeksiyasining hozirgi epidemiologik tavsifiga va uning yuqori nafas yo‘llari infeksiyalari (YNYI), xususan, rinit, nazofaringit, sinusit, faringit, tonzillit va laringit bilan bog‘liqligiga bag‘ishlangan. OIV infeksiyasining global miqyosda tarqalishi, shuningdek, antiretrovirus terapiya (ARVT) bilan virus yuklamasini muvaffaqiyatli bostirish OIV bilan kasallangan bemorlar orasida yuqori nafas yo‘llari infeksiyalarining keng yoyilishini istisno qilmaydi. Maqolada shuningdek, OIV infeksiyasining asosiy patogenetik mexanizmlari, xususan, immunitet tizimining zaiflashishi, mukozal immunitetning buzilishi va nafas yo‘llari infeksiyalarining rivojlanishiga kata hissa qo‘shadigan mikrobiota disbiozi ko‘rib chiqiladi. OIV bilan kasallangan bemorlar uchun profilaktika usullari, diagnostika va samarali davolash strategiyalari ham muhokama qilinadi
subject: Articles
  topic: section
subject: OIV
  topic: keywords
subject: yuqori nafas yo‘llari infeksiyalari
  topic: keywords
subject: patogenezi
  topic: keywords
subject: sinusit
  topic: keywords
subject: rinit
  topic: keywords
creator: Laziz Tuychiyev
creator: Fotima Mamatmusayeva
creator: Sanam Ashurova
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-20
publication date: 2026-08-20
starting page: 1240
ending page: 1247

DIAGNOSTIC SIGNIFICANCE OF 3D RADIOLOGICAL VISUALIZATION OF THE PARANASAL SINUSES IN CHILDREN WITH CYSTIC FIBROSIS
type: item
description: This article discusses the diagnostic assessment of pathological changes in the nasal cavity and paranasal sinuses in children with cystic fibrosis using modern radiological imaging techniques. Impaired mucociliary clearance, accumulation of thick secretions, and chronic inflammatory processes associated with cystic fibrosis may contribute to various structural abnormalities of the sinonasal system. The article focuses on the diagnostic capabilities of three-dimensional radiological visualization in assessing the anatomy of the paranasal sinuses, mucosal changes, sinus opacification, hypoplasia, polypoid changes, and sinus drainage pathways. Three-dimensional reconstruction provides additional diagnostic information regarding the localization and extent of pathological processes, spatial relationships between anatomical structures, and treatment planning. The integration of three-dimensional radiological visualization with clinical and endoscopic examinations may improve the comprehensive assessment of sinonasal pathology in children with cystic fibrosis.
subject: Articles
  topic: section
subject: Cystic fibrosis
  topic: keywords
subject: children
  topic: keywords
subject: paranasal sinuses
  topic: keywords
subject: three-dimensional visualization
  topic: keywords
subject: radiological diagnosis
  topic: keywords
creator: Saodat Makhmudova
creator: Nilyufar Khushvakova
creator: Nargiza Khamrakulova
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-20
publication date: 2026-08-20
starting page: 785
ending page: 792

SURUNKALI VIRUSLI GEPATITLI BEMORLAR ORASIDA GEPATOTSELLYULYAR KARSINOMANI ERTA ANIQLASH VA PROFILAKTIKASINING LABORATORIYA-DIAGNOSTIK MODELINI ILMIY ASOSLASH
type: item
description: Gepatotsellyulyar karsinoma (GSK) jigar xavfli o‘smalarining eng ko‘p uchraydigan turi bo‘lib, ko‘p hollarda surunkali virusli gepatit B va C infeksiyalari fonida rivojlanadi. Kasallikning dastlabki bosqichlarda klinik belgilarsiz kechishi erta tashxis qo‘yishni murakkablashtiradi va davolash samaradorligini pasaytiradi. Mazkur maqolada surunkali virusli gepatitli bemorlarda gepatotsellyulyar karsinomani erta aniqlash va profilaktikasida laborator-diagnostik yondashuvlarning ahamiyati ilmiy adabiyotlar asosida tahlil qilindi. Alfa-fetoprotein, jigar fermentlari, virus yuklamasi va zamonaviy biomarkerlarning diagnostik imkoniyatlari baholanib, laborator ko‘rsatkichlarni klinik xavf omillari bilan uyg‘unlashtirish kasallikni erta aniqlash va yuqori xavf guruhidagi bemorlarni saralashda muhim ahamiyatga ega ekanligi ko‘rsatildi
subject: Articles
  topic: section
subject: surunkali virusli gepatit
  topic: keywords
subject: gepatotsellyulyar karsinoma
  topic: keywords
subject: gepatit B virusi
  topic: keywords
subject: gepatit C virusi
  topic: keywords
subject: alfa-fetoprotein
  topic: keywords
creator: Feruzakhon Abduvalieva
creator: Farrux Karimjonov
creator: Foziljon Rasulov
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-17
publication date: 2026-08-17
starting page: 776
ending page: 784

KORONAR MIKROTOMIRLI DISFUNKSIYA: EPIDEMIOLOGIYASI, PATOFIZIOLOGIYASI, DIAGNOSTIKASI (INVAZIV VA NOINVAZIV USULLAR), BIOMARKERLARI VA DAVOLASH STRATEGIYALARI (ADABIYOTLAR SHARHI)
type: item
description: Koronar mikrotomirli disfunksiyaning (KMD) epidemiologiyasi, patofiziologik asoslari, zamonaviy invaziv va noinvaziv diagnostika usullari, diagnostik va prognostik ahamiyatga ega biomarkerlari hamda davolash strategiyalarini adabiyotlar asosida keng qamrovli tahlil qilish. Material va usullar. PubMed, Scopus, Google Scholar, Cochrane Library va Web of Science maʼlumotlar bazalarida 2000-2026 yillarda chop etilgan tizimli sharhlar, meta-tahlillar, randomizatsiyalangan klinik tadqiqotlar (CorMicA, ACOVA, WARRIOR, ENCORE II va boshqalar) va rasmiy xalqaro yoʻriqnomalar tahlil qilindi. Natijalar. Angiografik jihatdan obstruktiv boʻlmagan koronar arteriyalarga ega bemorlarning (ANOCA/INOCA) yarmigacha qismida KMD aniqlanadi, bu holat ayollarda ancha koʻp uchraydi va yurak-qon tomir asoratlari xavfini ikki barobardan ortiq oshiradi. KMD ni tasdiqlashning invaziv “oltin standarti” koronar funktsional angiografiya boʻlib, uning davomida koronar oqim zaxirasi (KOZ), mikrotsirkulyator qarshilik indeksi (IMR) oʻlchanadi hamda atsetilxolin sinamasi endoteliyga bogʻliq disfunksiya va vazospazmni aniqlaydi. Noninvaziv usullar orasida pozitron-emission tomografiya (PET) eng yuqori aniqlikka ega. Soʻnggi tadqiqotlar shuningdek NT-proBNP, yuqori sezuvchanlikdagi C-reaktiv oqsil (hs-CRP), interleykin-6 (IL-6) va Endotelin-1 kabi biomarkerlarning KMD bilan patogenetik va prognostik jihatdan bogʻliqligini tasdiqlamoqda, ular endoteliy disfunksiyasi, tizimli yalligʻlanish va mikrovaskulyar remodellanish jarayonlarini aks ettiradi. Davolashda statinlar va angiotenzin-konvertlovchi ferment ingibitorlari birinchi qatorda tavsiya etilsa, ranolazin, kalsiy kanali blokatorlari va yangi endotelin retseptor antagonistlari qoʻshimcha yoki endotipga yoʻnaltirilgan terapiya sifatida oʻrganilmoqda
subject: Articles
  topic: section
subject: koronar mikrotomirli disfunksiya
  topic: keywords
subject: INOCA
  topic: keywords
subject: ANOCA
  topic: keywords
subject: koronar oqim zaxirasi
  topic: keywords
subject: mikrotsirkulyator qarshilik indeksi
  topic: keywords
creator: Zebo Xaydarova
creator: Nigora Pirmatova
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-17
publication date: 2026-08-17
starting page: 762
ending page: 775

ЭФФЕКТИВНОСТЬ МУЛЬТИМОДАЛЬНОЙ ПРОФИЛАКТИКИ ПРЕЭКЛАМПСИИ У БЕРЕМЕННЫХ С ЖЕЛЕЗОДЕФИЦИТНОЙ АНЕМИЕЙ: ПРОСПЕКТИВНОЕ РАНДОМИЗИРОВАННОЕ КОНТРОЛИРУЕМОЕ ИССЛЕДОВАНИЕ
type: item
description: Железодефицитная анемия (ЖДА) осложняет до 40–60% беременностей и связана с повышенным риском преэклампсии, обусловленным окислительным стрессом и эндотелиальной дисфункцией. Целью исследования была оценка эффективности мультимодальной профилактики преэклампсии у беременных с ЖДА. В одноцентровое проспективное рандомизированное исследование включены 180 беременных на сроке 16–28 недель с лабораторно подтверждённой ЖДА. Участницы распределены на три группы: A — железо и фолиевая кислота; B — дополнительно витамины E, C и ацетилсалициловая кислота 100 мг/сут; C — дополнительно вагинальный микронизированный прогестерон 200 мг/сут. Частота преэклампсии составила 16,7%, 10,0% и 6,7% соответственно (p=0,031). Скорректированный относительный риск составил 0,60 для группы B и 0,40 для группы C. В группах B и C отмечены более высокие показатели гемоглобина и ферритина, а также большая масса новорождённых (p<0,01). Серьёзных нежелательных явлений не зарегистрировано. Мультимодальная профилактика может эффективно снижать риск преэклампсии и улучшать перинатальные исходы при ЖДА.
subject: Articles
  topic: section
subject: железодефицитная анемия
  topic: keywords
subject: беременность
  topic: keywords
subject: преэклампсия
  topic: keywords
subject: окислительный стресс
  topic: keywords
subject: ацетилсалициловая кислота в низких дозах
  topic: keywords
creator: Нилуфар Эркинова
creator: Дилнура Абдуллаева
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-17
publication date: 2026-08-17
starting page: 756
ending page: 761

SERAMIDLARNING NOALKOGOL JIGAR YOG'LI KASALLIGINI ERTA TASHXISLASH VA PROGNOZLASHDAGI DIAGNOSTIK-PROGNOSTIK AHAMIYATI: ROC- VA REGRESSION-TAHLIL NATIJALARI
type: item
description: Noalkogol jigar yog'li kasalligini (NJYK) erta va kam invaziv usullar bilan tashxislash zamonaviy gepatologiyaning hal etilmagan muammolaridan biri bo'lib qolmoqda. Ushbu maqolada qon zardobidagi seramid ko'rsatkichining NJYKni tashxislash va prognozlashdagi diagnostik-prognostik ahamiyati ROC-tahlil hamda binar logistik va ordinal regressiya modellari asosida baholangan. Tadqiqotga 84 nafar shaxs (nazorat guruhi - 29, steatoz guruhi - 28, steatogepatit guruhi - 27 nafar) jalb etilib, seramid darajasi HPLC-MS usuli bilan aniqlangan. ROC-tahlil natijalariga ko'ra, seramid NJYKni aniqlashda yuqori diagnostik aniqlikka ega bo'ldi (AUC=0,932; cut-off ≥11,71 u.b.; sezuvchanlik 81,8%, spetsifiklik 93,1%). Binar logistik regressiyada seramid yakka modelda mustaqil ahamiyatli prediktor bo'lgan (OR=1,232; 95% CI: 1,092-1,391; p=0,0007), yosh, jins va tana vazni indeksi (TVI) qo'shilgandan so'ng modelning to'g'ri tasniflash darajasi 96,4% gacha oshgan. Ordinal regressiya tahlilida seramid steatoz (OR=1,166; p=0,0026) va fibroz (OR=1,042; p=0,0030) darajalari bilan mustaqil bog'liq prediktor sifatida saqlanib qolgan. Olingan natijalar asosida seramid, TVI va lipid spektri ko'rsatkichlarini birlashtirgan amaliy diagnostik-prognostik model taklif etildi.
subject: Articles
  topic: section
subject: noalkogol jigar yog'li kasalligi
  topic: keywords
subject: seramid
  topic: keywords
subject: ROC-tahlil
  topic: keywords
subject: logistik regressiya
  topic: keywords
subject: ordinal regressiya
  topic: keywords
creator: Murodjon Nasirdinov
creator: Zuhriddin Salohiddinov
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-17
publication date: 2026-08-17
starting page: 293
ending page: 300

NOALKOGOL JIGAR YOG'LI KASALLIGI BILAN OG'RIGAN BEMORLARDA QON ZARDOBIDAGI SERAMIDLAR DARAJASINING KLINIK-DEMOGRAFIK XUSUSIYATLAR BILAN BOG'LIQLIGI
type: item
description: Noalkogol jigar yog'li kasalligi (NJYK) zamonaviy gepatologiyaning eng dolzarb muammolaridan biri bo'lib qolmoqda, uning patogenezida sfingolipidlar sinfiga mansub bioaktiv lipid - seramidning o'rni so'nggi yillarda faol o'rganilmoqda. Ushbu maqolada NJYK bilan og'rigan bemorlarda qon zardobidagi seramid darajasining klinik-demografik ko'rsatkichlar (jins, yosh, tana vazni indeksi) bilan bog'liqligi tahlil qilingan. Tadqiqotga jami 84 nafar shaxs - nazorat guruhi (n=29), jigar steatozi guruhi (n=28) va noalkogol steatogepatit guruhi (n=27) - jalb etildi. Seramid konsentratsiyasi yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi-mass-spektrometriya (HPLC-MS) usuli bilan aniqlandi. Natijalarga ko'ra, seramid darajasi NJYK guruhlarida nazorat guruhiga nisbatan statistik ahamiyatli yuqori bo'ldi (Kruskal-Wallis H=42,620; p<0,001), bunda jinsga bog'liq tendensiya (ayollarda nisbatan yuqoriroq, biroq statistik ahamiyatsiz) hamda yosh guruhlari kesimida farqlar (eng yuqori ko'rsatkich 45-59 yosh guruhida, H=6,329; p=0,042) qayd etildi. Tana vazni indeksi yuqori bemorlarda seramid darajasi ham yuqoriroq tendensiyaga ega bo'ldi, biroq bu bog'liqlik statistik ahamiyat darajasiga yetmadi. Olingan ma'lumotlar seramidning NJYK klinik-demografik xususiyatlari bilan kompleks bog'liqligini va uni kasallikning erta bosqichlarida baholashda istiqbolli laborator ko'rsatkich sifatida o'rganish zarurligini asoslaydi
subject: Articles
  topic: section
subject: noalkogol jigar yog'li kasalligi
  topic: keywords
subject: seramid
  topic: keywords
subject: sfingolipidlar
  topic: keywords
subject: jigar steatozi
  topic: keywords
subject: steatogepatit
  topic: keywords
creator: Murodjon Nasirdinov
creator: Zuhriddin Salohiddinov
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-17
publication date: 2026-08-17
starting page: 286
ending page: 292

YELKA SUYAGI PROKSIMAL QISMI SINISHLARIDA MEDIAL TAYANCH VA CALCAR SOHASINI TIKLASHNING DAVOLASH NATIJALARIGA TA’SIRI
type: item
description: Maqolada yelka suyagi proksimal qismi sinishlarida medial tayanch va CALCAR sohasi barqarorligini tiklashning jarrohlik natijalariga ta’siri tahlil qilindi. Medial ustunning buzilishi, metafizar komminutsiya va CALCAR defekti bloklovchi plastina bilan osteosintezda ikkilamchi varus deformatsiya, vintlarning bo‘g‘im ichiga chiqishi va implant yetishmovchiligi xavfini oshiradi. Tadqiqot natijalari operatsiyadan oldingi KT/3D baholash, medial kortikal kontaktni tiklash, CALCAR vintlarini optimal yo‘naltirish va zarur hollarda qo‘shimcha tayanch usullaridan foydalanish fiksatsiya barqarorligi hamda funksional tiklanish uchun muhim ekanini ko‘rsatdi
subject: Articles
  topic: section
subject: medial tayanch
  topic: keywords
subject: CALCAR
  topic: keywords
subject: varus deformatsiya
  topic: keywords
subject: bloklovchi plastina
  topic: keywords
subject: osteosintez
  topic: keywords
creator: Islombek Sariqov
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-17
publication date: 2026-08-17
starting page: 283
ending page: 285

QIZILO’NGACH SARATONIDA STROMAL REMODELLANISH VA FIBROZNING MORFOLOGIK XUSUSIYATLARI
type: item
description: Mazkur maqolada qizilo‘ngach raki bilan kasallangan bemorlarda kuzatilgan klinik, morfologik va laborator o‘zgarishlar kompleks tarzda tahlil qilindi. Tadqiqotga 2023–2024-yillar davomida statsionar va ambulator sharoitda davolangan bemorlarning ma’lumotlari jalb etildi. Tahlil jarayonida umumiy qon tahlili, biokimyoviy ko‘rsatkichlar, koagulogramma, instrumental diagnostika hamda morfologik tekshiruv natijalari baholandi. Olingan natijalarga ko‘ra, bemorlarda asosan yassi hujayrali karsinomaning G2 darajasi ustunligi qayd etildi. Shuningdek, anemiya, gipoproteinemiya, yallig‘lanish reaksiyalari va regionar limfa tugunlariga metastatik tarqalish holatlari tez-tez uchrashi aniqlandi. Morfologik hamda laborator o‘zgarishlar o‘smaning invaziv o‘sishi va organizm intoksikatsiyasi darajasi bilan uzviy bog‘liqligi kuzatildi
subject: Articles
  topic: section
subject: qizilo‘ngach raki
  topic: keywords
subject: yassi hujayrali karsinoma
  topic: keywords
subject: morfologiya
  topic: keywords
subject: gemogramma
  topic: keywords
subject: metastaz
  topic: keywords
creator: Sharifa Fazilova
creator: Nargiza Sobirova
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-17
publication date: 2026-08-17
starting page: 272
ending page: 282

УЛЬТРАЗВУКОВАЯ ОЦЕНКА СОСТОЯНИЯ РЕГИОНАРНЫХ ЛИМФАТИЧЕСКИХ УЗЛОВ В ПРОЦЕССЕ ХИМИОТЕРАПИИ У ОНКОЛОГИЧЕСКИХ БОЛЬНЫХ
type: item
description: Актуальность. Регионарные лимфатические узлы являются одной из наиболее частых зон метастатического поражения при злокачественных новообразованиях. Оценка их состояния имеет важное значение не только для первичного стадирования опухолевого процесса, но и для определения эффективности противоопухолевого лечения. Ультразвуковое исследование благодаря доступности, отсутствию ионизирующего излучения, возможности многократного динамического наблюдения и высокой пространственной разрешающей способности широко используется для оценки лимфатических узлов [9, 10]. Цель исследования. Проанализировать возможности ультразвукового исследования в динамической оценке регионарных лимфатических узлов у онкологических пациентов в процессе химиотерапии и определить наиболее информативные ультразвуковые признаки ответа на лечение. Материалы и методы. Проведён анализ современных отечественных и зарубежных публикаций, посвящённых применению ультразвуковой диагностики для оценки регионарных лимфатических узлов у пациентов со злокачественными новообразованиями в процессе системного противоопухолевого лечения. Рассматривались данные В-режима, цветового и энергетического допплеровского картирования, а также контрастно-усиленного ультразвукового исследования и современных количественных методов анализа
subject: Articles
  topic: section
subject: онкология
  topic: keywords
subject: лимфатические узлы
  topic: keywords
subject: ультразвуковое исследование
  topic: keywords
subject: химиотерапия
  topic: keywords
subject: метастазы
  topic: keywords
subject: \
  topic: keywords
creator: Нафиса Абидова
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-17
publication date: 2026-08-17
starting page: 265
ending page: 271

ME’DA SARATONINING MORFOLOGIK PROFILI, O‘SISH SHAKLLARI VA PROGNOSTIK OMILLARINING KLINIK-MORFOLOGIK TAXLILI
type: item
description: Mazkur maqolada me’da saratoni bilan kasallangan bemorlarda o‘smaning morfologik tuzilishi, differensiatsiya darajalari va endoskopik o‘sish xususiyatlari kompleks tarzda tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida o‘smaning lokalizatsiyasi, infiltrativ o‘sish xususiyatlari, limfogen metastazlanish holatlari hamda klinik-laborator ko‘rsatkichlar baholandi. Tahlil natijalari past differensiyalashgan va infiltrativ o‘suvchi o‘smalarda agressiv kechish va yuqori invazivlik ko‘proq kuzatilishini ko‘rsatdi. Shuningdek, morfologik xususiyatlar kasallik prognozi va erta diagnostikasida muhim ahamiyat kasb etishi aniqlandi
subject: Articles
  topic: section
subject: me’da saratoni
  topic: keywords
subject: adenokarsinoma
  topic: keywords
subject: patomorfologiya
  topic: keywords
subject: infiltrativ o‘sish
  topic: keywords
subject: differensiatsiya darajasi
  topic: keywords
creator: Sharipa Fazilova
creator: Aziza Satullayeva
creator: Gulnara Abdirashitova
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-15
publication date: 2026-08-15
starting page: 253
ending page: 264

CLINICAL, ENDOSCOPIC, AND MICROBIOLOGICAL FEATURES OF CHRONIC RHINOSINUSITIS IN CHILDREN WITH CYSTIC FIBROSIS
type: item
description: This article analyzes the clinical, endoscopic, and microbiological characteristics of chronic rhinosinusitis in children with cystic fibrosis. The major clinical manifestations, the diagnostic value of modern nasal endoscopy, and the predominant microorganisms isolated from sinonasal secretions are discussed. The role of microbiological investigations in guiding targeted antimicrobial therapy and the effectiveness of comprehensive treatment strategies are also evaluated. The findings suggest that early diagnosis and individualized management significantly improve disease control, reduce sinonasal inflammation, and contribute to better respiratory outcomes in children with cystic fibrosis.
subject: Articles
  topic: section
subject: Cystic fibrosis
  topic: keywords
creator: Saodat Makhmudova
creator: Nilyufar Khushvakova
creator: Nargiza Khamrakulova
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-12
publication date: 2026-08-12
starting page: 748
ending page: 755

QISILGAN CHURRALARDA A'ZOLAR HAYOTIYLIGINI BAHOLASHNING ISTIQBOLLARI
type: item
description: Qorin devori churralari keng tarqalgan xirurgik patologiya boʻlib, ularning 5–15 % hollarda qisilish bilan asoratlanishi kuzatiladi. Qisilgan churralarda operasiya vaqtida a'zolar hayotiyligini toʻgʻri baholash jarrohlik taktikasini belgilashda hal qiluvchi ahamiyatga ega. Ushbu maqolada ichak va boshqa a'zolar hayotiyligini baholashning an'anaviy va zamonaviy usullari tahlil qilinib, ularning afzallik va kamchiliklari yoritilgan. Shuningdek, kelajakda qoʻllanilishi mumkin boʻlgan istiqbolli texnologiyalar koʻrib chiqilgan.
subject: Articles
  topic: section
subject: qisilgan churra
  topic: keywords
creator: Dilmurod Suyunov
creator: Alisher Pakirdinov
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-12
publication date: 2026-08-12
starting page: 744
ending page: 747

ОПТИМИЗАЦИЯ ЛЕЧЕНИЯ ХРОНИЧЕСКОГО РЕЦИДИВИРУЮЩЕГО АФТОЗНОГО СТОМАТИТА НА ФОНЕ ХРОНИЧЕСКОГО ГАСТРИТА: ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ
type: item
description: Актуальность и цель. Хронический рецидивирующий афтозный стоматит (ХРАС) у пациентов с хроническим гастритом характеризуется торпидным течением, множественностью афт и сокращением безрецидивного периода. Изолированная стоматологическая терапия не устраняет системные причины обострений. Цель обзора — критически оценить современные стратегии оптимизации лечения ХРАС при коморбидной гастроэнтерологической патологии и предложить алгоритм междисциплинарного ведения. Материалы и методы. Проведён поиск в PubMed, Scopus, Web of Science и Cochrane Library за 2019–2026 гг. Включены РКИ, систематические обзоры, мета-анализы и проспективные когортные исследования. Результаты. Эрадикация Helicobacter pylori увеличивает безрецидивный период почти вдвое (медиана 14,2 против 6,8 недели; HR=0,41). Парентеральная коррекция дефицита B12, железа и фолатов ускоряет эпителизацию и снижает тяжесть рецидивов на 45%. Топический такролимус 0,1% является безопасной альтернативой кортикостероидам при эрозивном гастрите. Оральные пробиотики (L. reuteri) снижают частоту рецидивов на 52%. Фотобиомодуляция сокращает болевой синдром на 60%. Заключение. Оптимизация терапии ХРАС на фоне гастрита требует междисциплинарного алгоритма: эрадикация + нутрицевтическая коррекция + таргетная топическая терапия + пробиотики + цифровое наблюдение. Предложенная ступенчатая модель позволяет снизить частоту рецидивов на 40–55%.
subject: Articles
  topic: section
subject: хронический рецидивирующий афтозный стоматит
  topic: keywords
creator: Парвина Усмонхужаева
creator: Рузимухаммадхужа Усмонхужаев
creator: Ибрагимова М. Х.
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-12
publication date: 2026-08-12
starting page: 738
ending page: 743

СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ ЛЕЧЕНИЯ ТРАВМАТИЧЕСКИХ ПОРАЖЕНИЙ СЛИЗИСТОЙ ОБОЛОЧКИ ПОЛОСТИ РТА У ПАЦИЕНТОВ С НЕСЪЁМНЫМИ ОРТОДОНТИЧЕСКИМИ АППАРАТАМИ: СОВРЕМЕННЫЙ ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ
type: item
description: Цель: Систематизировать современные данные об этиопатогенезе и эффективности новых методов лечения травматических поражений слизистой оболочки полости рта (СОПР), ассоциированных с несъёмной ортодонтической аппаратурой. Материалы и методы: Проведен поиск в базах PubMed, Scopus, Web of Science и Cochrane Library за период 2019–2026 гг. Включены РКИ, систематические обзоры и проспективные когортные исследования. Результаты: Травматические поражения СОПР встречаются у 60–92% ортодонтических пациентов. Доказана эффективность низкоинтенсивной лазерной терапии (LLLT) в ускорении эпителизации (MD = -2,8 дня; 95% CI: -3,4 до -2,2) и снижении боли. Препараты гиалуроновой кислоты и фотополимеризуемые защитные барьеры демонстрируют превосходство над традиционными антисептиками. Эрадикация Candida spp. и контроль биопленки являются критическими компонентами терапии. Телемониторинг улучшает приверженность лечению. Заключение: Современный протокол лечения должен быть мультикомпонентным: устранение механического фактора + регенеративная терапия (LLLT/HA) + микробиологический контроль + цифровое сопровождение. Необходимы дальнейшие стандартизированные РКИ для оптимизации параметров LLLT и выбора биоматериалов.
subject: Articles
  topic: section
subject: травматические поражения слизистой оболочки полости рта
  topic: keywords
creator: Рузимухаммадхужа Усмонхужаев
creator: Парвина Усмонхужаева
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-12
publication date: 2026-08-12
starting page: 731
ending page: 737

WAYS TO IMPROVE REPRODUCTIVE HEALTH AND GYNECOLOGICAL LITERACY AMONG YOUNG PEOPLE
type: item
description: This article examines the issue of reproductive health and the level of gynecological literacy among young people. Despite the reforms adopted at the state level, it was found that young people's knowledge in this area is insufficient for the necessities of life. The research was conducted on the basis of a literature review and an anonymous survey involving 20 respondents. The results showed that more than half of the respondents had never undergone a preventive gynecological examination, and that they had obtained their knowledge mainly from their families. At the end of the article, practical recommendations for improving literacy are presented.
subject: Articles
  topic: section
subject: reproductive health
  topic: keywords
creator: E’zoza Mahmudova
creator: Aziza O’ralova
creator: Aynura Adilbekova
creator: Moxinur Abdullayeva
creator: Roziyajon Ro'zmetova
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-12
publication date: 2026-08-12
starting page: 726
ending page: 730

ORTTIRILGAN YURAK NUQSONLARIDA CHAP BO‘LMACHA ATRIOMEGALIYASINI JARROHLIK YO‘LI BILAN DAVOLASH NATIJALARINI BAHOLASH
type: item
description: Ushbu tadqiqot orttirilgan mitral qopqoq nuqsonlari bilan kechuvchi chap boʻlmacha atriomegaliyasida atrioplastika usullarining klinik va gemodinamik samaradorligini baholashga bagʻishlangan. Tadqiqotga orttirilgan yurak qopqoq nuqsonlari bilan operatsiya qilingan 138 nafar bemor kiritildi. Shundan 108 nafar bemorda chap boʻlmacha atriomegaliyasi mavjud boʻlib, ular Kawazoe va Mercedes atrioplastikasi bajarilgan guruhlarga ajratildi, 30 nafar bemor esa nazorat guruhini tashkil etdi. Barcha bemorlarda klinik, elektrokardiografik, rentgenologik va exokardiografik tekshiruvlar amalga oshirildi hamda operatsiyadan oldingi va keyingi natijalar qiyosiy baholandi. Tadqiqot natijalari atrioplastika chap boʻlmacha hajmini ishonchli kamaytirishini, chap qorincha funksiyasi va intrakardial gemodinamikani yaxshilashini, oʻpka arteriyasidagi bosimni pasaytirishini hamda sinus ritmining tiklanish chastotasini sezilarli oshirishini koʻrsatdi. Kawazoe usulida chap boʻlmacha diametri 8,2±1,9 sm dan 5,1±1,1 sm gacha, Mercedes usulida esa 11,1±3,3 sm dan 5,4±0,8 sm gacha kamaydi (p<0,05). Operatsiyadan keyingi asoratlar va intensiv terapiyada davolanish muddati nazorat guruhiga nisbatan sezilarli qisqardi. Uzoq muddatli kuzatuvlarda bemorlarning 10 yillik omon qolish darajasi 85–88 % ni tashkil etdi. Olingan natijalar chap boʻlmacha atrioplastikasini mitral qopqoq nuqsonlari bilan kechuvchi atriomegaliyani davolashda samarali va xavfsiz jarrohlik usuli sifatida tavsiya etish imkonini beradi.
subject: Articles
  topic: section
subject: orttirilgan yurak nuqsonlari
  topic: keywords
creator: Adham Jalilov
creator: Oleg Pulatov
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-12
publication date: 2026-08-12
starting page: 709
ending page: 725

INSON PAPILLOMA VIRUSI PERSISTENSIYASI BO‘LGAN AYOLLARDA INDIVIDUAL KLINIK BOSHQARUV ALGORITMINI TAKOMILLASHTIRISH
type: item
description: Mazkur maqolada persistent inson papilloma virusi (HPV) infeksiyasi boʻlgan ayollarni klinik boshqarishning zamonaviy yondashuvlari hamda individual klinik boshqaruv algoritmini takomillashtirish masalalari yoritilgan. Ilmiy adabiyotlar asosida persistent HPV infeksiyasining bachadon boʻyni saratoni va servikal intraepitelial neoplaziya rivojlanishidagi oʻrni, yuqori onkogen xavfli HPV genotiplarining klinik ahamiyati, skrining usullari hamda amaldagi klinik algoritmlarning afzallik va cheklovlari baholangan. Shuningdek, HPV genotipi, virus persistensiyasining davomiyligi, sitologik va kolposkopik tekshiruv natijalari, p16/Ki-67 immunoboʻyash, DNK metillanish biomarkerlari hamda bemorning individual klinik omillariga asoslangan takomillashtirilgan boshqaruv algoritmi taklif etilgan. Ushbu yondashuv diagnostik aniqlikni oshirish, keraksiz invaziv muolajalarni kamaytirish, yuqori xavf guruhidagi ayollarni oʻz vaqtida aniqlash hamda bachadon boʻyni saratoni profilaktikasi samaradorligini oshirishga xizmat qilishi mumkin.
subject: Articles
  topic: section
subject: persistent HPV
  topic: keywords
creator: Umidaxon Temirova
creator: Nodira Inoyatova
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-11
publication date: 2026-08-11
starting page: 697
ending page: 708

ЭНЕРГЕТИК ИЧИМЛИКЛАР ТАЪСИРИДА ҲАРБИЙЛАРДА ТИШ ҚАТТИҚ ТЎҚИМАСИ КАСАЛЛИКЛАРИНИ ДАВОЛАШ УСУЛЛАРИ
type: item
description: Ушбу тадқиқотда энергетик ичимликлар таъсирида ҳарбий хизматчиларда келиб чиққан тиш қаттиқ тўқимаси касалликлари ўрганилиб, 195 нафар субъект клиник оғирлик даражасига қараб енгил (26 нафар), ўрта (63 нафар) ва оғир (106 нафар) гуруҳларга бўлинди. Беморларга умумий ва маҳаллий терапия ўтказилиб, улар турли терапевтик усуллардан фойдаланган ҳолда учта даволаш кичик гуруҳига (50, 53 ва 93 нафар ҳарбий) бўлинди. Клиник кузатув стоматологик текширув, оғиз бўшлиғи гигиенасини баҳолаш ва КПУ индекси динамикасини ўз ичига олди. Статистик таҳлил Excel 2010 ва SPSS v.23 дастурларида амалга оширилиб, аҳамиятлилик даражаси P<0,05 деб белгиланди. Маълумотлар структураланган сўровнома орқали тўпланди.
subject: Articles
  topic: section
subject: тиш қаттиқ тўқимаси касалликлари
  topic: keywords
creator: Махмуд Мадмаров
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-11
publication date: 2026-08-11
starting page: 692
ending page: 696

АССОЦИАЦИЯ ПОЛИМОРФИЗМА ГЕНА TGF-β1 С ПОКАЗАТЕЛЯМИ ВНУТРИПОЧЕЧНОЙ ГЕМОДИНАМИКИ ПРИ III И V СТАДИЯХ ХРОНИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНИ ПОЧЕК
type: item
description: Mazkur tadqiqotning maqsadi surunkali buyrak kasalligining (SBK) III va V bosqichlaridagi bemorlarda TGF-β1 geni polimorfizmining uchrash chastotasi va uning buyrak ichi gemodinamikasi ko‘rsatkichlari bilan o‘zaro bog‘liqligini baholashdan iborat. Tadqiqot obyekti sifatida SBKning III va V bosqichlari bilan kasallangan 126 nafar bemor hamda sog‘lom ko‘ngillilar guruhi olindi. TGF-β1 geni polimorfizmi PZR-RFLP usuli yordamida aniqlandi. Barcha tekshiriluvchilarda buyrak tomirlarining ultratovush dopplerografiyasi o‘tkazilib, buyrak ichi qon oqimining tezlik va indeks ko‘rsatkichlari baholandi. SBK bilan kasallangan bemorlarda buyrak ichi gemodinamikasining ishonchli o‘zgarishlari aniqlanib, ular maksimal sistolik va yakuniy diastolik qon oqimi tezligining pasayishi hamda tomir qarshiligi indekslarining oshishi bilan tavsiflandi. Mutant T allelini tashuvchi bemorlarda, ayniqsa SBKning V bosqichidagi bemorlarda, gemodinamik buzilishlar yanada yaqqol kuzatildi. TGF-β1 genotiplari bilan dopplerografik ko‘rsatkichlar o‘rtasida statistik jihatdan ahamiyatli korrelyatsion bog‘liqliklar aniqlandi. Olingan natijalar TGF-β1 polimorfizmi buyrak fibrozining rivojlanishi va buyrak ichi perfuziyasining buzilishida muhim rol o’ynashini tasdiqlaydi.
subject: Articles
  topic: section
subject: surunkali buyrak kasalligi
  topic: keywords
creator: Бобожонов И.Ш.
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-11
publication date: 2026-08-11
starting page: 687
ending page: 691

СУРУНКАЛИ БУЙРАК КАСАЛЛИГИНИНГ ТУРЛИ БОСҚИЧЛАРИДА БЕМОРЛАРДА КАМҚОНЛИКНИНГ ХУСУСИЯТЛАРИ ВА УНГА БОҒЛИҚ РАВИШДА ЮРАК-ҚОН ТОМИР ТИЗИМИГА ХОС ЎЗГАРИШЛАР
type: item
description: Мақолада сурункали буйрак касаллигининг турли босқичларидаги 107 нафар беморда буйрак етишмовчилигига боғлиқ равишда ривожланган камқонликнинг хусусиятлари, сабаби, ривожланиш механизмлари ва уларни клиник-патогенетик жиҳатлари келтирилган. Шунингдек, беморларда мазкур камқонликка боғлиқ равишда юзага келаётган юрак қон-томир тизимига хос белгиларни учраши бўйича ўтказилган изланишларнинг натижалари тахлил қилинган. Олинган хулоса ва мушоҳадалар чет эл олимларининг бу бўйича олиб борган қатор изланишлари натижалари билан солиштирилган.
subject: Articles
  topic: section
subject: камқонлик
  topic: keywords
creator: Гулихаё Салимова
creator: Камола Даминова
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-11
publication date: 2026-08-11
starting page: 677
ending page: 686

EARLY DIAGNOSIS AND MODERN TREATMENT OF PERIODONTITIS
type: item
description: This article reviews contemporary approaches to the early diagnosis and treatment of periodontitis. Modern diagnostic methods and comprehensive treatment strategies were analyzed to evaluate their effectiveness in improving periodontal health. Current evidence indicates that comprehensive periodontal therapy provides significant improvements in periodontal pocket depth, clinical attachment level, gingival inflammation, and long-term periodontal stability. Early diagnosis combined with evidence-based treatment plays a crucial role in preventing disease progression and preserving natural dentition.
subject: Articles
  topic: section
subject: Periodontitis
  topic: keywords
creator: R.A. Shaymatov
creator: Azizakhon Shaymatova
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-11
publication date: 2026-08-11
starting page: 669
ending page: 676

PEDIATRIC ACUTE RESPIRATORY DISTRESS SYNDROME: MODERN APPROACHES TO DIAGNOSIS AND INTENSIVE CARE (BASED ON PALICC GUIDELINES)
type: item
description: This paper highlights the significance of the oxygenation index (OI) and oxygen saturation index (OSI) for assessing the severity of hypoxemia, parameters of respiratory support, selection of optimal PEEP (positive end-expiratory pressure), the role of high-frequency oscillatory ventilation (HFOV), as well as issues regarding fluid management and sedation control in children.
subject: Articles
  topic: section
subject: oxygenation index
  topic: keywords
creator: R.A. Shaymatov
creator: Azizakhon Shaymatova
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-11
publication date: 2026-08-11
starting page: 662
ending page: 668

EFFECTIVE METHODS FOR THE PREVENTION OF DENTAL CARIES IN CHILDREN
type: item
description: Dental caries is one of the most common chronic oral diseases affecting children worldwide and remains a major public health problem. The present study evaluates modern evidence-based strategies for preventing dental caries in children. It analyzes the etiology and risk factors of childhood dental caries, contemporary diagnostic methods, and effective preventive interventions, including oral hygiene education, topical fluoride therapy, pit-and-fissure sealants, dietary modification, and regular dental examinations. The study also highlights the role of parents, schools, and healthcare professionals in promoting oral health. The findings indicate that a comprehensive preventive approach significantly reduces the incidence of dental caries, improves oral hygiene status, and contributes to the long-term preservation of children's oral health.
subject: Articles
  topic: section
subject: Dental caries
  topic: keywords
creator: R.A. Shaymatov
creator: Azizakhon Shaymatova
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-11
publication date: 2026-08-11
starting page: 654
ending page: 661

GIPOFIZ ADENOMASI BO'LGAN BEMORLARDA SANDOSTATIN LAR BILAN UZOQ MUDDATLI DAVOLASH SAMARADORLIGI: GORMONAL, KLINIK VA PROGNOZ OMILLARI
type: item
description: Dolzarbligi: Akromegaliya — gipofiz adenomasi tomonidan o'sish gormonining (OG) avtonom gipersekresiyasi va insulinsimon o'sish omili-1 (IOO-1) ning ikkilamchi ko'tarilishi bilan tavsiflanadigan surunkali endokrinopatiya. Ushbu kasallik aholining har bir millioniga 40–70 holatda uchraydi va tartibga solinmagan sharoitda yurak-qon tomir asoratlaridan o'lim xavfini 2–4 barobar oshiradi. Somatostatin analoglari (SA), xususan Sandostatin LAR (uzoq ta'sirli oktreotid), tibbiy davolashning farmakologik asosi hisoblanadi; biroq klinik javobning sezilarli o'zgaruvchanligi individual prognoz vositalariga bo'lgan ehtiyojni dolzarb qiladi. Maqsad: Gipofiz adenomasi bo'lgan bemorlarda Sandostatin LAR terapiyasi samaradorligini baholash va remissiyaga erishishning mustaqil klinik hamda gormonal prediktorlarini aniqlash. Material va usullar: Prospektiv kuzatuv kohort tadqiqotiga akromegaliya tashxisi tasdiqlangan 38 bemor kiritildi (o'rtacha yosh 45,5±13,4 yil; 65,8% ayollar). Ma'lumotlar uch nazorat nuqtasida: davolashgacha, 0–6 oy va 6–12 oy davomida to'plandi. Qo'llangan statistik usullar: Pearson chi-kvadrat mezoni, Kruskal–Wallis testi, DSCF juftlik taqqoslashlari, Pearson korrelyasiyasi, ikkilik logistik regressiya, ROC-tahlil, Koks regressiyasi va Kaplan–Meier hayotiylik tahlili. Natijalar: Davolash fonida OG darajasi 50,2 ng/ml dan 4,56 ng/ml gacha (90,9% kamayish), IOO-1 esa 631 ng/ml dan 63,1 ng/ml gacha (90,0% kamayish) tushdi (p<0,001, barcha taqqoslashlar uchun). Makroadenomalar ulushi 57,9% dan 18,4% gacha kamaydi. Biokimyoviy remissiya 55,3% bemorlarda erishildi. Logistik regressiya bo'yicha remissiyaning asosiy mustaqil prediktorlari: adenoma o'lchami (OR=0,037; 95% DI 0,008–0,180; p<0,001), boshlang'ich OG (OR=0,955; p=0,023) va IOO-1 (OR=1,004; p=0,018). Prognoz modeli AUC=0,924 ko'rsatkichiga ega. Kaplan–Meier va Koks regressiyasi bo'yicha adenoma o'lchami remissiyaga erishish tezligining yagona mustaqil determinanti hisoblanadi (HR=0,136; p=0,004). Xulosa: San…
subject: Articles
  topic: section
subject: akromegaliya
  topic: keywords
creator: Zamira Xalimova
creator: Saodat Issayeva
creator: Gavhar Jabborova
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-11
publication date: 2026-08-11
starting page: 240
ending page: 252

ИССИҚЛИК ТАЪСИРИ НАТИЖАСИДА ЎПКАДАГИ АТЕЛЕКТАЗЛАРНИНГ МОРФОГЕНЕЗИ (ЭКСПЕРИМЕНТАЛ ТАДҚИҚОТ)
type: item
description: Бугунги кунда ўпканинг турли физик омиллар, жумладан юқори ҳарорат ва иссиқлик таъсирида шикастланиши клиник тиббиёт ҳамда экспериментал морфологиянинг долзарб муаммоларидан бири ҳисобланади. Иссиқлик омилининг нафас йўллари ва ўпка паренхимасига таъсири натижасида альвеоляр-капилляр тўсиқнинг шикастланиши, микроциркуляция бузилишлари, интерстициал ва альвеоляр шиш, яллиғланиш реакциялари ҳамда ўпка тўқимасининг ҳаволилиги пасайиши кузатилиши мумкин. Ушбу ўзгаришлар ўпканинг газ алмашинув фаолиятини издан чиқариб, нафас етишмовчилигининг ривожланиши учун морфологик асос яратади. Иссиқлик таъсирида ўпкада юзага келадиган муҳим патологик ҳолатлардан бири ателектазлар ҳисобланади. Атeлектаз альвеолаларнинг ҳавосизланиши ва ўпка паренхимасининг қисман ёки тўлиқ коллапси билан тавсифланиб, нафас юзасининг камайишига, вентиляция-перфузия муносабатларининг бузилишига ва тўқима гипоксиясининг кучайишига олиб келади. Иссиқлик таъсирида ривожланадиган ателектазларнинг шаклланишида бронхиолалар ўтказувчанлигининг бузилиши, альвеолалар девори ва эпителийсининг шикастланиши, сурфактант тизими фаолиятининг пасайиши, ўпка тўқимасида шиш ва микроциркулятор ўзгаришлар муҳим аҳамият касб этади.
subject: Articles
  topic: section
subject: Иссиқлик
  topic: keywords
creator: Дастонбек Жуманазаров
creator: Расулбек Каримов
creator: Бектемур Султанов
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-11
publication date: 2026-08-11
starting page: 234
ending page: 239

ХОРАЗМ ВИЛОЯТИДА 12-13 ЁШЛИ ҚИЗ БОЛАЛАРНИНГ АНТРОПОМЕТРИК ВА МОРФОФУНКЦИОНАЛ КЎРСАТКИЧЛАРИНИ БАХОЛАШ.
type: item
description: Мазкур мақолада Хоразм вилоятида яшовчи 12–13 ёшли қиз болаларнинг антропометрик ва морфофункционал кўрсаткичлари таҳлил қилинди. Тадқиқот жараёнида бўй узунлиги, тана вазни, тана вазн индекси, кўкрак қафаси айланаси, тос ва елка кўрсаткичлари ҳамда иккиламчи жинсий белгиларнинг ривожланиш даражалари баҳоланди. Олинган натижаларга кўра, ўсмир қизларда соматик ривожланиш кўрсаткичлари ёшга мос ҳолда кечиши аниқланди. Шу билан бирга, айрим текширилувчиларда тана вазни индекси ва морфофункционал параметрлар ўртасида фарқлар кузатилди. Тадқиқот натижалари ўсмир қизларнинг жисмоний ривожланишини баҳолаш, эрта профилактик чора-тадбирларни ишлаб чиқиш ҳамда ҳудудий антропометрик стандартларни шакллантиришда муҳим аҳамият касб этади.
subject: Articles
  topic: section
subject: антропометрия
  topic: keywords
creator: Ш.Матсапаева
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-11
publication date: 2026-08-11
starting page: 226
ending page: 233

1-ТУР ҚАНДЛИ ДИАБЕТ БИЛАН КАСАЛЛАНГАН БОЛАЛАРДА АЛЬВЕОЛИТ РИВОЖЛАНИШ ХАВФИ: ЗАМОНАВИЙ ҚАРАШЛАР ВА КЛИНИК ИСТИҚБОЛЛАР
type: item
description: 1-тур қандли диабет болаларда энг кўп учрайдиган сурункали эндокрин касалликлардан бири бўлиб, у нафақат углевод алмашинувининг бузилиши, балки организмнинг иммунологик реактивлиги, микроциркуляцияси, тўқималар регенерацияси ва яра битиш жараёнларига ҳам салбий таъсир кўрсатади. Бундай шароитда стоматологик аралашувлардан кейин юзага келадиган маҳаллий асоратлар, хусусан альвеолитнинг ривожланиш хавфи сезиларли даражада ортиши мумкин. Ушбу мақолада 1-тур қандли диабет билан касалланган болаларда альвеолитнинг келиб чиқиши, патогенетик механизмлари, клиник кечиши, хавф омиллари, ташхислаш усуллари ҳамда профилактикасига оид замонавий илмий маълумотлар таҳлил қилинди. Шунингдек, диабет фонида яллиғланиш реакцияси, микроангиопатия, оксидловчи стресс, маҳаллий иммунитет ва оғиз бўшлиғи микробиоценозида кузатиладиган ўзгаришларнинг альвеоляр альвеоляр лунка битишига таъсири муҳокама қилинди. Мақолада халқаро илмий адабиётлар таҳлили асосида стоматологик ёрдамни такомиллаштиришнинг истиқболли йўналишлари ҳам келтирилган. Олинган маълумотлар келгусида ушбу тоифадаги беморларда альвеолитни эрта прогноз қилиш, хавф гуруҳларини аниқлаш ва индивидуаллаштирилган стоматологик ёрдам алгоритмларини ишлаб чиқиш учун назарий асос бўлиб хизмат қилиши мумкин.
subject: Articles
  topic: section
subject: 1-тур қандли диабет
  topic: keywords
creator: Зебо Гулбоева
creator: Мавжуда Норова
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-11
publication date: 2026-08-11
starting page: 217
ending page: 225

MORPHOLOGICAL AND MICROBIOLOGICAL CHANGES IN THE INTESTINAL TRACT FOLLOWING EXPERIMENTAL CHOLECYSTECTOMY
type: item
description: Gallstone disease (GLD) is a disease of the hepatobiliary system, characterized by the formation of changes in the internal bile ducts of the liver, the common bile duct, and the gallbladder. Gallstone disease, according to most statistical analyses, is more common in young and middle-aged women. According to autopsy data, gallstones are found in one in six men and one in four women. Analysis of morphological and microbiological changes in the intestinal wall after cholecystectomy.
subject: Articles
  topic: section
subject: sensitivity to antibiotics
  topic: keywords
creator: Sharofat Nurullayeva
creator: Gulchekhra Tastanova
creator: Artur Xaydarov
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-11
publication date: 2026-08-11
starting page: 210
ending page: 216

ВЛИЯНИЕ ЖЕНСКИХ ПОЛОВЫХ ГОРМОНОВ НА ЦИТОКИНОВЫЙ ПРОФИЛЬ У БОЛЬНЫХ ЖЕНЩИН С РЕВМАТОИДНЫМ АРТРИТОМ
type: item
description: Репродуктив ёшдаги РА билан оғриган аёлларда эстрадиол ва прогестерон даражасининг пасайиши яллиғланиш олди цитокинларининг гиперекспрессиясини кучайтирувчи омил ҳисобланади. Шу билан бирга, ҳайз циклининг иккинчи босқичида прогестероннинг физиологик ўсишининг йўқлиги уларнинг сезиларли даражада гиперекспрессиясига олиб келади. Ўз навбатида, бемор аёллар қон зардобида эстрадиол миқдорининг ўзгариши ИЛ-40 секрециясининг ортишига туртки беради.
subject: Articles
  topic: section
subject: Ревматоид артрит
  topic: keywords
creator: Салимова Г.Х
creator: Халимова З.Ю
creator: Набиева Д.А
rights: Copyright (c) 2026
date: 2026-08-11
publication date: 2026-08-11
starting page: 203
ending page: 209