БОЛАЛАРДА ОИВ-ИНФЕКЦИЯСИДАГИ ЎТКИР ДИАРЕЯЛАРДА INF-α КЎРСАТКИЧЛАРИ.

Authors

  • Туйчиев Л.Н тиббиёт фанлари доктори, профессор Тошкент давлат тиббиёт университети Author
  • Муминова М.Т тиббиёт фанлари доктори, профессор Тошкент давлат тиббиёт университети Author
  • Икромов У.Э тиббиёт фанлари доктори, профессор Тошкент давлат тиббиёт университети Author
  • Сидикова М. Ж Тошкент давлат тиббиёт университети. Author

Keywords:

ОИВ-инфекция, болалар, ўткир диарея, IFN-α, интерферон-α

Abstract

Мақолада ОИВ-инфекцияли болаларда ўткир диареялар кечишида IFN-α кўрсаткичларининг хусусиятлари ўрганилган. Тадқиқотнинг мақсади интерферон-α даражаси, касалликнинг клиник оғирлиги ва сувсизланиш даражаси ўртасидаги боғлиқликни аниқлашдан иборат. Тадқиқотга ОИВ-инфекцияли ўткир диарея билан касалланган болалар, ОИВ-инфекцияси бўлмаган ўткир диареяли болалар ҳамда ОИВ-инфекцияли, аммо диарея синдроми кузатилмаган болалар киритилди. IFN-α миқдори иммунофермент таҳлил усули орқали аниқланди. Натижалар ОИВ-инфекцияли болаларда ўткир диареялар кўпроқ оғир кечиши, сувсизланишнинг кучайиши ва интерферон жавобида ўзгаришлар билан намоён бўлишини кўрсатди. IFN-α даражаси диарея оғирлиги, ич кетиш сони, касаллик давомийлиги ва сувсизланиш даражаси билан боғлиқ эканлиги аниқланди. Олинган маълумотлар IFN-α кўрсаткичини ОИВ-инфекцияли болаларда ўткир диарея оғирлигини ва прогнозини баҳолашда қўшимча иммунологик маркер сифатида қўллаш мумкинлигини кўрсатади.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. Туйчиев Л.Н., Худайкулова Г.К., Рахматуллаева Ш.Б., Муминова М.Т. ОИВ-инфекциясида болаларда ўткир диареялар клиникаси ва кечишининг қиёсий таҳлили // Детские инфекции. — 2023. — Т. 22, № 2. — Б. 34–38. DOI: 10.22627/2072-8107-2023-22-2-34-38.

https://jurnal.sanepidrc.uz/index.php/sanepid/article/download/133/61/656

2. Худайкулова Г.К., Муминова М.Т., Отажанов Ш.З. ОИВ-инфекцияли болаларда вирусли диареяларда клиник-лаборатор таҳлил // Тиббиётда янги кун / New Day in Medicine. — 2023. — № 10 (60). — Б. 631–634.

https://repository.tma.uz/xmlui/bitstream/handle/1/10194/62.%20Худайкулова,%20Муминова.pdf

3. Туйчиев Л.Н., Муминова М.Т. ОИВ-инфекцияли болаларда ўткир диареялар // Инфектология журнали. — 2023. — Т. 15, № 1, 1-илова. — Б. 168–169.

https://repository.tma.uz/xmlui/bitstream/handle/1/10194/62.%20Худайкулова,%20Муминова.pdf

4. Туйчиев Л.Н., Худайкулова Г.К., Муминова М.Т., Бабаджанова Ф.У. ОИВ-инфекцияли болаларда диареяни даволаш самарадорлигини қиёсий баҳолаш // Педиатрия. — 2023. — электрон PDF манба.

https://repository.tma.uz/jspui/bitstream/1/8150/1/29.%20Туйчиев,Худайкулова,Муминова.pdf

5. Файзуллаева Д. ОИВ-инфекцияли ўткир диарея билан оғриган болаларда липид спектри кўрсаткичларини қиёсий баҳолаш // SARMJ. — 2025. — электрон манба.

https://journal.urdti.uz/SARMJ/article/view/95/184

6. Tuychiev L.N., Khudaikulova G.K., Muminova M.T. ОИВ-инфекцияли болаларда инфекцион диареяларда ичак микробиоми ҳолати // Modern Journal of Science and Technology. — 2025. — Б. 430–436.

https://zenodo.org/records/16739541/files/430436%20Tuychiev%20L.N.%2C%20Khudaikulova%20G.K.%2C%20Muminova%20M.T..pdf

7. Motaze N.V., Mbuagbaw L., Young T. Treatment interventions for diarrhoea in HIV-infected children // Cochrane Database of Systematic Reviews. — 2018. — Issue 8. — Article No.: CD011711.

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6080967/

8. UNICEF. Diarrhoea: Child health data. — UNICEF Data, 2024/2025. — электрон ресурс, без пагинации.

https://data.unicef.org/topic/child-health/diarrhoeal-disease/

9. UNAIDS. The Urgency of Now: AIDS at a Crossroads. Global AIDS Update 2024. — Geneva: UNAIDS, 2024. — электрон доклад.

https://www.unaids.org/sites/default/files/media_asset/2024-unaids-global-aids-update-summary_en.pdf

10. Panel on Opportunistic Infections in Children with and Exposed to HIV. Guidelines for the Prevention and Treatment of Opportunistic Infections in Children With and Exposed to HIV. — ClinicalInfo HIV.gov, 2025/2026. — электрон ресурс. https://clinicalinfo.hiv.gov/sites/default/files/guidelines/archive/pediatric-oi-2026-01-28.pdf

11. Stockmann C., Pavia A.T., Graham B., Vaughn M., Crisp R., Poritz M.A. et al. Detection of 23 gastrointestinal pathogens among children who present with diarrhea // Journal of the Pediatric Infectious Diseases Society. — 2017. — Vol. 6, № 3. — P. 231–238. DOI: 10.1093/jpids/piw020.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27147712/

12. Ajibola G., Bennett K., Powis K.M., Hughes M.D., Leidner J., Kgole S. et al. Decreased diarrheal and respiratory disease in HIV-exposed uninfected children following vaccination with rotavirus and pneumococcal conjugate vaccines // PLOS ONE. — 2020. — Vol. 15, № 12. — e0244100. DOI: 10.1371/journal.pone.0244100.

https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0244100

13. Zash R.M., Shapiro R.L., Leidner J., Wester C., McAdam A.J., Hodinka R.L. et al. The aetiology of diarrhoea, pneumonia and respiratory colonization of HIV-exposed infants randomized to breast- or formula-feeding // Paediatrics and International Child Health. — 2016. — Vol. 36, № 3. — P. 189–197.

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4673023/

14. Zhu L. et al. Interferons in HIV-1 infection: mechanisms, antiviral potentials and therapeutic challenges // Frontiers in Immunology. — 2025. — Vol. 16. — Article 1736658. DOI: 10.3389/fimmu.2025.1736658.

https://www.frontiersin.org/journals/immunology/articles/10.3389/fimmu.2025.1736658/full

Downloads

Published

2026-08-02