INFEKSIYALAR FONIDA TURLI ETIOLOGIYALI BUYRAK KASALLIKLARIDA JIGAR FIBROZINI TASHXISLASH VA UNING JAMOAT SALOMATLIGIDAGI O’RNI

Authors

  • Nasiba Sattarova Urganch davlat tibbiyot instituti assistenti, Urganch, Uzbekiston Author

Keywords:

jigar fibrozi, surunkali buyrak kasalligi, fibroelastografiya, SII, NLR

Abstract

Ushbu ilmiy tadqiqot turli etiologiyali buyrak kasalliklari bilan og‘rigan bemorlarda jigar fibrozining rivojlanish xususiyatlari, uning patogenetik mexanizmlari hamda zamonaviy noinvaziv diagnostika usullarining klinik ahamiyatini o‘rganishga bag‘ishlangan. Ma’lumki, surunkali buyrak kasalliklari fonida organizmda tizimli yallig‘lanish, oksidlovchi stress va metabolik buzilishlar rivojlanadi, bu esa jigar parenximasida fibrotik o‘zgarishlarning shakllanishiga olib keladi. Tadqiqotda diabetik nefropatiya, gipertonik nefropatiya va glomerulonefrit bilan og‘rigan bemorlarda jigar fibrozining darajasi baholandi. Diagnostika jarayonida biokimyoviy ko‘rsatkichlar, yallig‘lanish indekslari (SII, NLR, SIRI), ultratovush tekshiruvlari hamda fibroelastografiya (FibroScan) usullari qo‘llanildi. Shuningdek, APRI va FIB-4 kabi noinvaziv fibroz indekslarining diagnostik ahamiyati tahlil qilindi. Olingan natijalar jigar fibrozining dastlabki bosqichlari bemorlarning katta qismida aniqlanishini va uning rivojlanishida tizimli yallig‘lanish markerlarining muhim o‘rin tutishini ko‘rsatdi. Tadqiqot natijalari fibroelastografiya yuqori sezuvchanlik va spetsifiklikka ega ekanligini, SII va NLR indekslari esa jigar fibrozining og‘irlik darajasini prognoz qilishda muhim biomarkerlar bo‘lishi mumkinligini tasdiqladi. Ushbu yondashuvlar klinik amaliyotda jigar fibrozini erta aniqlash, invaziv tekshiruvlar sonini kamaytirish va bemorlarning prognozini yaxshilash imkonini beradi.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1.KDIGO Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease. 2022.

2. European Association for the Study of the Liver (EASL). Clinical Practice Guidelines on liver fibrosis. 2021.

3. Friedman S.L. Liver fibrosis — from bench to bedside. Journal of Hepatology. 2018;68(2):350–360.

4. Xiong S., Wang P., Yin S. et al. The association between liver fibrosis scores and chronic kidney disease. Frontiers in Medicine. 2023.

5. Umbro I., Baratta F., Angelico F. et al. Nonalcoholic fatty liver disease and the kidney: a review. Biomedicines. 2021;9(10):1370.

6. Badawi R., Abou Taira N.S., Okda H.I. et al. Association between liver fibrosis and chronic kidney disease in MAFLD patients. Saudi Medical Journal. 2024.

7. Zuo G., Xuan L., Xin Z. et al. Liver fibrosis progression and risk of CKD. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. 2021.

8. Liu H., Zhang C., Xiong J. Pathological connections between NAFLD and CKD. Kidney Diseases. 2022.

9. Mantovani A., Byrne C.D., Targher G. NAFLD and risk of CKD: systematic review. Metabolism. 2018;79:64–76.

10. Panizo S., Martínez-Arias L., Alonso-Montes C. et al. Fibrosis in chronic kidney disease. International Journal of Molecular Sciences. 2021.

11. Chalasani N., Younossi Z., Lavine J.E. et al. Diagnosis and management of NAFLD. Hepatology. 2018;67(1):328–357.

12. Eddowes P.J., Sasso M., Allison M. et al. Accuracy of FibroScan. Gastroenterology. 2019;156(6):1717–1730.

13. Tsochatzis E.A., Crossan C., Longworth L. Cost-effectiveness of fibrosis assessment. Journal of Hepatology. 2014;60(4):832–843.

14. Hyder O., Chung M., Cosgrove D. et al. Fibrosis and outcomes in CKD patients. BMC Medicine. 2023.

15. Ekstedt M., Hagström H., Nasr P. et al. Fibrosis stage predicts mortality in NAFLD. Hepatology. 2015;61(5):1547–1554.

16. Asrani S.K., Devarbhavi H., Eaton J. et al. Burden of liver diseases worldwide. Journal of Hepatology. 2019;70(1):151–171.

17. Шамуратова, Н. Ш., Рузметова, Д. А., Саттарова, Н. А., & Нуруллаев, С. Х. (2024). ЖИРОНОКИСЛОТНЫЙ СОСТАВ ЛИПИДОВ ЗЕРНОВОГО СОРГО (SORGHUM) ВИДА «КАТТА-БАШ». International Journal of Education, Social Science & Humanities, 12(4), 1238-1245.

18. Samadova, A. B., & Sattorova, N. A. (2023). Preventive and diagnostic significance of ecg results in patients with diabetes mellitus. Web of Medicine: Journal of Medicine. Practice and Nursing, 1(9), 36-39.

19. Шомуротова, Н. Ш., Дусчанов, Б. А., Зoкирходжаев, Ш. Я., & Рўзметова, Д. А. (2023). СУРУНКАЛИ ГЕПАТИТ БИЛАН ХАСТАЛАНГАН БЕМОРЛАРНИНГ ЁЗ-КУЗ МАВСУМИДАГИ КУНЛИК ОВҚАТЛАНИШ ТАРТИБИНИ ГИГИЕНИК БАҲОЛАШ.

20. ШАМУРАТОВА, Н., ЗОКИРХОДЖАЕВ, Ш., & ДУСЧАНОВ, Б. (2023). ПАРҲЕЗ ОВҚАТЛАНИШНИНГ ҚАНДЛИ ДИАБЕТДА САМАРАДОРЛИГИ.

Downloads

Published

2026-07-30