XORAZM VILOYATIDA QIZAMIQ KASALLIGINING EMLASH ORQALI OLDINI OLISH SAMARADORLIGI TAHLILI

Abstract

Ushbu ilmiy ish Xorazm viloyati hududida qizilcha infeksiyasiga qarshi ko‘rilgan epidemiyaga qarshi chora-tadbirlar samaradorligini kompleks o‘rganish va baholashga bag‘ishlangan. Maqolada epidemik jarayonning retrospektiv tahlili taqdim etilgan bo‘lib, u aholi zichligi yuqori bo‘lgan va zamonaviy migratsiya muammolari sharoitida virus tarqalishining asosiy qonuniyatlarini aniqlash imkonini berdi. Epidemiologik vaziyatni boshqarishning asosiy vositasi sifatida tirik qizilcha vaksinasidan foydalanish samaradorligini tahlil qilishga alohida urg‘u berilgan. Tadqiqot davomida aholining turli qatlamlarida spetsifik immunitet holati batafsil ko‘rib chiqilgan, immunitet “yorib o‘tilishi” sabablari va ilgari emlangan shaxslar orasida kasallik paydo bo‘lish holatlari tahlil qilingan. Maqolada emlash (shu jumladan revaksinatsiya) bilan o‘z vaqtida qamrab olishning epidemik jarayon jadalligini pasaytirishga hamda bemorlarning nogiron bo‘lib qolishining oldini olishga ta’siri ko‘rsatib berilgan. Shuningdek, ishda tibbiy cheklovlar va “antivaksinatorlik” kabi ijtimoiy-psixologik omillar tufayli immunitetga ega bo‘lmagan shaxslar qatlamining shakllanish muammolari aks ettirilgan.

Maqola Xorazm mintaqasida qizilchani eliminatsiya qilish (tugatish) strategiyasini takomillashtirish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflarni, jumladan, molekulyar-genetik monitoring rolini oshirish va vaksina preparatlarini saqlashning logistika tizimlarini optimallashtirishni o‘z ichiga oladi. Tadqiqot materiallari epidemiologlar, infeksionistlar va sog‘liqni saqlash tashkilotchilari uchun kasallik avj olishini prognoz qilish hamda jilovlash masalalarida amaliy ahamiyatga ega.