O‘ZBEKISTONDA AYOLLAR ORASIDA OIV-INFEKSIYASINING TARQALISH TENDENSIYALARI VA EPIDEMIOLOGIYASI

Authors

  • Inobatxon Kalniyazova PhD, Toshkent davlat tibbiyot universiteti Epidemiologiya kafedrasi assistenti, Toshkent, O‘zbekiston Author

Keywords:

OIV-infeksiyasi, retrospektiv epidemiologik tahlil, epidemik jarayon, genderga yo‘naltirilgan yondashuv

Abstract

Ushbu maqolada muallif tomonidan O‘zbekiston Respublikasida ayollar orasida OIV-infeksiyasi tarqalishining retrospektiv epidemiologik tahlili natijalari keltirilgan. Tadqiqot davomida epidemik jarayonning hududiy va jins tarkibi bo‘yicha nomutanosibligi hamda uning ijtimoiy-tibbiy omillar bilan o‘zaro bog‘liqligi aniqlangan. O‘tkazilgan tahlillar OIV-infeksiyasi bo‘yicha epidemik vaziyat hududlarning demografik xususiyatlariga ko‘ra turlicha ekanligini, hozirgi vaqtda infeksiyaning jinsiy yo‘l bilan yuqish mexanizmi yetakchilik qilayotganligini hamda asosan aholining mehnatga layoqatli, reproduktiv yoshdagi qatlami orasida ko‘proq qayd etilayotganligi aniqlandi. Erkaklar orasida kasallanishning yuqori intensivlik ko‘rsatkichlari profilaktika tizimini «genderga yo‘naltirilgan yondashuv» tamoyili asosida takomillashtirish zarurligini taqozo etmoqda. OIV-infeksiyasining profilaktikasini takomillashtirishda reproduktiv salomatlik xizmatlari bilan integratsiyalashgan model va maqsadli strategik dasturlarni ishlab chiqish kerakligi asoslab berilgan.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. Abdool Karim Q., Sibeko S., Baxter C. Preventing HIV infection in women: a global health imperative//Clin Infect Dis.2010.– 15;50 Suppl 3(Suppl 3):S122-9. doi: 10.1086/651483.

2. Беляков Н.А. Опасность или реалность распространения новый волны эпидемии ВИЧ-инфекции на северно-западе РФ. // ВИЧ-инфекция и иммуносупрессии. – 2016. – Т.8, №1. – С.73 – 82.

3. Bayramovna K.I. The Importance Of Studying The Epidemiological Characteristics Of Hiv Infection Among Women By Age //Emerging Frontiers Library for The American Journal of Medical Sciences and Pharmaceutical Research. – 2025. – Т. 7. – №. 11. – С. 90-95.

4. Глобальная статистика по ВИЧ: информационный бюллетень. // [электронный ресурс] на https://www.unaids.org/ru/resources/fact-sheet

5. Каlniyazova I.B. Hоmilador ayollar orasida OIV-infeksiyasi tarqalishining epidemiologik tavsifi va profilaktikasini takomillashtirish yo‘llari. Monografiya. Тоshkent. 2024. – B.58-82.

6. Kalniyazova I. B. MODERN EPIDEMIOLOGICAL CHARACTERISTICS OF THE SPREAD OF HIV INFECTION AMONG WOMEN //Журнал гуманитарных и естественных наук. – 2025. – №. 20. – С. 73-78.

7. Мавлянов Ж. А., Калниязовой И. Б. ЭПИДЕМИОЛОГИЯ РАСПРОСТРАНЕННОСТИ ВИЧ-ИНФЕКЦИИ В СЕРОДИСКОРДАНТНЫХ ПАРАХ (ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ) //UNIVERSAL JOURNAL OF MEDICAL AND NATURAL SCIENCES. – 2026. – Т. 4. – №. 33. – С. 85-89.

https://sr-journals.org/index.php/UJMANS/article/view/987

8. Маtnazarova G.S., Каlniyazova I.B., Rахmаnоvа J.А. // Хаvfli guruhlarda ОIV – infeksiyasi tarqalishining epidemiologik xususiyatlari va oldini olish chora tadbirlari. Toshkent tibbiyot akademiyasi «Yosh olimlar tibbiyot jurnali»№ 5 (01), 2023. Тоshkent. b.36-42.

9. Покровская А.В., Юмагузин В.В., Киреев Д.Е., Винник М.В., Покровский В.В. // Влияние миграционных процессов на ситуацию по ВИЧ-инфекции (аналитический обзор). Вестник РАМН. — 2019. — Т.74. — №2. — С. 88–97. https://cyberleninka.ru/article/n/vliyanie-migratsionnyh-protsessov-na-situatsiyu-po-vich-infektsii-analiticheskiy-obzor.

10. Сайфиддин Х. К. Ш., Курбанбаева Б. Р., Калниязова И. Б. ЭПИДЕМИЧЕСКАЯ СИТУАЦИЯ ПО РАСПРОСТРАНЕННОСТИ ВИЧ-ИНФЕКЦИИ СРЕДИ ЖЕНЩИН В УЗБЕКИСТАНЕ (ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ). – 2025.

Downloads

Published

2026-07-28