QORAQALPOG‘ISTON RESPUBLIKASIDA ICHAK PARAZITOZLARI BILAN KASALLANISH KO‘RSATKICHLARINING RETROSPEKTIV TAHLILI
Keywords:
Qoraqalpog‘iston Respublikasi, enterobioz, askaridoz, gimenolepidoz, teniarinxozAbstract
Mazkur tadqiqot Qoraqalpog‘iston Respublikasida 2015–2024 yillar davomida ichak parazitozlari bilan kasallanish ko‘rsatkichlarini retrospektiv tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tahlil natijalariga ko‘ra, enterobioz bo‘yicha 2015–2019 yillarda barqaror o‘sish kuzatilib, 2019 yilda eng yuqori darajaga yetgan, 2020 yilda esa keskin pasayish qayd etilgan. Gimenolepidoz bilan kasallanishda 2020 yilgacha pasayish, keyingi yillarda esa bosqichma-bosqich o‘sish aniqlangan. Askaridoz va teniarinxoz bo‘yicha kasallanish ko‘rsatkichlari nisbatan past darajada bo‘lib, yillar kesimida qisman ko‘railish va pasayish bilan kechgan. Sanab o‘tilgan parazitozlar bilan kasallanish 2020 yilda kuzatilgan pasayish COVID-19 pandemiyasi davrida tibbiy xizmatlarga murojaatning kamayishi va profilaktik tekshiruvlar hajmining qisqarishi bilan izohlanishi mumkin. Shu bilan birga, Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi ekologik va sanitariya-gigiena omillari, xususan Orolbo‘yi hududidagi noqulay sharoitlar, parazitar kasalliklar saqlanib qolishiga ta’sir ko‘rsatishi ehtimoldan xoli emas.
Downloads
References
1. World Health Organization. Soil-transmitted helminth infections. Geneva: WHO; 2020.
2. Centers for Disease Control and Prevention. Parasites – Epidemiology & Risk Factors. Atlanta: CDC; 2022,
3. Akhmedova M.D., Anvarov J.A., Suvonkulov U.T., Mirzajonova D.B., Osipova S.O. Cutaneous leishmaniasis and related tissue helminthiasis (review). Journal Infectology. 2019;11(2):20-25. (In Russ.) https://doi.org/10.22625/2072-6732-2019-11-2-20-25
4. Garcia LS. Diagnostic Medical Parasitology. 6th ed. Washington DC: ASM Press; 2016
5. Markell and Voge's Medical Parasitology. 10th ed. Elsevier; 2013.
6. Cook G. C. (1994). Enterobius vermicularis infection. Gut, 35(9), 1159–1162. https://doi.org/10.1136/gut.35.9.1159
7. Butala CB, Cave RNR, Fyfe J, Coleman PG, Yang GJ, Welburn SC. Impact of COVID-19 on the neglected tropical diseases: a scoping review. Infect Dis Poverty. 2024 Jul 29;13(1):55. https://doi.org/10.1186/s40249-024-01223-2. PMID: 39075616; PMCID: PMC11285209.
8. Centers for Disease Control and Prevention. Parasites – Epidemiology & Risk Factors. 2022.
9. World Bank. The Aral Sea Basin: Water, Environmental and Social Challenges. Washington, DC: World Bank; 2019.



















