NATRIY-GLYUKOZA KOTRANSPORTERI-2 INGIBITORLARINING 2-TIP QANDLI DIABET, YURAK YETISHMOVCHILIGI VA SURUNKALI BUYRAK KASALLIGIDA FARMAKOLOGIK SAMARADORLIGI VA XAVFSIZLIGI: REAL KLINIK MA'LUMOTLAR, SUN'IY INTELLEKT VA INDIVIDUAL DAVOLASH ASOSIDAGI TAHLIL

Authors

  • Maxfirat Kibriyeva Termiz iqtisodiyot va servis universiteti Morfologik fanlar kafedrasi o‘qituvchisi Author
  • Ravshan Sultonov Termiz iqtisodiyot va servis universiteti Morfologik fanlar kafedrasi mudiri: PhD. Author
  • Behro‘z Kibriyev Termiz iqtisodiyot va servis universiteti Terapevtik fanlar kafedrasi o‘qituvchisi Author

Keywords:

natriy-glyukoza kotransporteri-2 ingibitorlari, SGLT2 ingibitorlari, empagliflozin, dapagliflozin, kanagliflozin

Abstract

Dolzarblik. 2-tip qandli diabet, yurak yetishmovchiligi va surunkali buyrak kasalligi zamonaviy tibbiyotda o'zaro bog'liq, yuqori o'lim, nogironlik, gospitalizatsiya va iqtisodiy yuk bilan kechuvchi kardiorenal-metabolik kasalliklar zanjirining asosiy klinik ko'rinishlari hisoblanadi. So'nggi yillarda natriy-glyukoza kotransporteri-2 ingibitorlari (SGLT2 ingibitorlari) glyukozani kamaytiruvchi oddiy dori vositalari doirasidan chiqib, yurak va buyrakni himoya qiluvchi farmakologik guruh sifatida qayta baholandi. Maqsad. Ushbu maqolaning maqsadi SGLT2 ingibitorlarining farmakodinamik, farmakokinetik, klinik samaradorlik, xavfsizlik va real klinik amaliyotdagi qo'llanish xususiyatlarini tahlil qilish, shuningdek, real klinik ma'lumotlar (RWD), real klinik dalillar (RWE), sun'iy intellekt (SI) va individual davolash yondashuvlarining ushbu guruh dorilarni tanlashdagi ahamiyatini baholashdan iborat. Materiallar va usullar. Maqola strukturaviy adabiyotlar tahlili, retrospektiv kohort tadqiqot modeli, RWD asosidagi farmakoepidemiologik baholash va SI yordamida xavf stratifikatsiyasi metodologiyasi asosida tayyorlandi. Natijalar. Randomizatsiyalangan klinik tadqiqotlar, meta-tahlillar va real amaliyot kuzatuvlari SGLT2 ingibitorlari yurak yetishmovchiligi bo'yicha gospitalizatsiya, buyrak funksiyasining pasayishi, albuminuriya va kardiorenal kompozit natijalar xavfini kamaytirishini ko'rsatadi. Xulosa. SGLT2 ingibitorlari zamonaviy farmakologiyada kardiorenal-metabolik kasalliklarni davolash paradigmasini o'zgartirgan dori guruhi hisoblanadi. Ularni klinik amaliyotda qo'llash dalillarga asoslangan, bemor xavf profili, buyrak funksiyasi, nojo'ya ta'sir ehtimoli va davolanishga rioya qilish darajasini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. World Health Organization. Diabetes. Geneva: WHO;

2. World Health Organization. Cardiovascular diseases. Geneva: WHO; 2025.

3. Chariyev M, Odiljonov O, Toraboyeva N, Xolmominova S. The problem of antibiotic resistance and its prevention. Janubiy Orol Bo‘yi Tibbiyot Jurnali. 2026;2(Special issue):511-518. doi:10.5281/zenodo.19597350. Available from: http://journal.urdti.uz/SARMJ/en/article/view/523

4. Xolmurodov I, Norxojayeva F, Yusupova M, Odiljonov O. Comparative description of morphometric indicators of the spleen after hormonal therapy of intestinal cicatricial processes under experimental conditions. Janubiy Orol Bo‘yi Tibbiyot Jurnali. 2026;2(Special issue):446-451. doi:10.5281/zenodo.19562689. Available from: http://journal.urdti.uz/SARMJ/en/article/view/513

5. Bekmirzayev E, Odiljonov O. Morphometric indicators of the prostate gland after hormonal therapy of experimental cicatricial processes in the intestines. Janubiy Orol Bo‘yi Tibbiyot Jurnali. 2026;2(Special issue):452-457. doi:10.5281/zenodo.19562710. Available from: http://journal.urdti.uz/SARMJ/en/article/view/514

6. Xolmurodov I, Yuldoshov N, Odiljonov O. Hormonal regulation of the female reproductive system. Janubiy Orol Bo‘yi Tibbiyot Jurnali. 2026;2(Special issue):383-387. doi:10.5281/zenodo.19036465. Available from: http://journal.urdti.uz/index.php/SARMJ/en/article/view/473

7. Boyqobilov S, Qurbonaliyev I, Odiljonov O. Hormonal regulation of the digestive system. Janubiy Orol Bo‘yi Tibbiyot Jurnali. 2026;2(Special issue):350-354. doi:10.5281/zenodo.19035590. Available from: http://journal.urdti.uz/index.php/SARMJ/en/article/view/467

8. Boriyev M, Nazarov O, Odiljonov O. Immunological efficacy of biological preparations. Janubiy Orol Bo‘yi Tibbiyot Jurnali. 2026;2(Special issue):355-359. doi:10.5281/zenodo.19035714. Available from: http://journal.urdti.uz/index.php/SARMJ/en/article/view/468

9. Chariyev M, Faxriddinova M, Ergasheva D, Odiljonov O. Hormonal regulation of the digestive system. Janubiy Orol Bo‘yi Tibbiyot Jurnali. 2026;2(Special issue):277-281. doi:10.5281/zenodo.18864282. Available from: http://journal.urdti.uz/index.php/SARMJ/en/article/view/453

10. Axmedov U, Sattorova J, Odiljonov O. Current state of postpartum uterine extirpation. Janubiy Orol Bo‘yi Tibbiyot Jurnali. 2026;2(Special issue):282-286. doi:10.5281/zenodo.18864367. Available from: http://journal.urdti.uz/index.php/SARMJ/en/article/view/454

11. Tursunov Q, Odiljonov O. Integrated indicators for assessing hygienic risks in the modern lifestyle. Janubiy Orol Bo‘yi Tibbiyot Jurnali. 2026;2(Special issue):33-38. doi:10.5281/zenodo.18597867. Available from: http://journal.urdti.uz/index.php/SARMJ/en/article/view/227

12. Sultonov R, Xolboyeva M, Odiljonov O. Evaluation of the effectiveness of medical examination in children. Janubiy Orol Bo‘yi Tibbiyot Jurnali. 2026;2(Special issue):21-25. doi:10.5281/zenodo.18596649. Available from: http://journal.urdti.uz/index.php/SARMJ/en/article/view/225

13. Sultonov R, Xolboyeva M, Odiljonov O. Morphological analysis of the lymphatic system in lung bronchial tissues during postnatal ontogenesis. Janubiy Orol Bo‘yi Tibbiyot Jurnali. 2026;2(Special issue):26-32. doi:10.5281/zenodo.18597195. Available from: http://journal.urdti.uz/index.php/SARMJ/en/article/view/226

14. Saidov X, Odiljonov O. Comprehensive treatment approach in psychosomatic diseases. Janubiy Orol Bo‘yi Tibbiyot Jurnali. 2026;2(Special issue):211-215. doi:10.5281/zenodo.18658356. Available from: http://journal.urdti.uz/index.php/SARMJ/en/article/view/310

15. Boyqobilov S, Habibullayev M, Odiljonov O. Methods for preventing postoperative complications. Janubiy Orol Bo‘yi Tibbiyot Jurnali. 2026;2(Special issue):228-232. doi:10.5281/zenodo.18658886. Available from: http://journal.urdti.uz/index.php/SARMJ/en/article/view/313

16. Alimova Z, Abduraupova M, Odiljonov O. Relationship of depressive states with cardiovascular diseases. Janubiy Orol Bo‘yi Tibbiyot Jurnali. 2026;2(Special issue):233-237. doi:10.5281/zenodo.18659051. Available from: http://journal.urdti.uz/index.php/SARMJ/en/article/view/314

17. Kibriyeva M, Odiljonov O. The problem of antibiotic resistance and its prevention. Janubiy Orol Bo‘yi Tibbiyot Jurnali. 2026;2(Special issue):242-246. doi:10.5281/zenodo.18659363. Available from: http://journal.urdti.uz/index.php/SARMJ/en/article/view/316

18. Saidov X, Odiljonov O. Childhood epilepsy: etiology, diagnostic approaches, and long-term prognosis. Journal of Applied Medical Sciences. 2026;9(1):38-41. doi:10.5281/zenodo.18562105.Available from: https://sirpublishers.org/index.php/JAMS/article/view/171

19. Odiljonov OO. Bronchopulmonary complications and comparative diagnosis in young children with pertussis. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research. 2025;2(6):250-256. doi:10.5281/zenodo.15675485. Available from: https://universalpublishings.com/index.php/aijmr/article/view/12576

20. Sultonov RK, Odiljonov OO. Impact of smoking on health and the social environment in modern society: consequences of a risky habit among youth. Multidisciplinary Journal of Scienceand Technology. 2025;5(5):169-179. doi:10.5281/zenodo.15351226. Available from: https://mjstjournal.com/index.php/mjst/article/view/3390

21. Xursanov AM, Odiljonov OO. Complications arising from allergic rhinitis and express diagnostic methods. Republican Scientific-Practical Conference “Current Problems in the Development of Innovative Technologies, Science and Education in the 21st Century”. 2025;3(6):271-276. doi:10.5281/zenodo.15749033. Available from: https://universalpublishings.com/index.php/itfttdm/article/view/12897

22. Sultonov RK, Odiljonov OO. History and spread of pertussis. Medicine, Pedagogy and Technology: Theory and Practice. 2025;3(1):42-47. doi:10.5281/zenodo.14635094. Available from: https://universalpublishings.com/index.php/mpttp/article/view/9362

23. World Health Organization. Noncommunicable diseases. Geneva: WHO; 2025

Downloads

Published

2026-06-28