ҚАНДЛИ ДИАБЕТ БИЛАН КОМОРБИД ЎПКА СИЛИДА ХАВФ ОМИЛЛАРИНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ
Keywords:
регрессия, иммунологик кўрсаткичлар, сил касаллиги, қандли диабетAbstract
Сил ва диабетнинг иммунопатологиясининг чуқур ўрганиш ушбу коморбидликдаги иммунитет бузилиши ҳақидаги тушунчамизни аниқлайди ва келажакдаги терапевтик ва биомаркер тадқиқотлари учун потенциал йўналишларни белгилайди. Ўпка сили билан хасталланган беморларда қандли диабет (ҚД) коморбидлиги глобал фтизиатрия ва эндокринология йўналишларининг энг долзарб муаммоларидан биридир. Дунё бўйича қандли диабет (ҚД) ва туберкулез касалликларида инсонлар ўлимида асосий сабабларидан бири хисобланади.
Илмий ишнинг мақсади : Ушбу тадқиқотнинг мақсади ТБ билан касалланган беморларда ҚДнинг эпидемиологияси, хавф омиллари ва иммунологик жиҳатларини ўрганиш, шунингдек, уларни даволаш ва профилактика қилиш ёндашувларини ишлаб чиқишдан иборат. Тадқиқотнинг мақсади ўпка туберкулези ва 2-тур қандли диабет коморбидлиги мавжуд бўлган беморларда клиник-ижтимоий ва иммунологик кўрсаткичларни мажмуавий баҳолаш ҳамда касаллик прогрессиясининг мустақил хавф омилларини аниқлашдан иборат.
Вазифалардан: Сил ва иккинчи турдаги қандли диабет билан хасталанган беморларда иммунологик жиҳатларни (цитокинлар, яллиғланиш маркерлари даражаси, ҳужайра ва гуморал иммунитет ҳолати) текшириш.
Беморлар учун мақсадли профилактика ва индивидуал даволаш тактикасини ишлаб чиқиш тавсия этилади.
Downloads
References
1. Eckold C., Kumar V., Weiner J., Alisjahbana B., Riza A.L., Ronacher Ket al./ Impact of intermediate hyperglycemia and diabetes on immune dysfunction in tuberculosis. // Clin Infect Dis. (2021) 72:69–78. doi: 10.1093/cid/ciaa751. PMID;
2. Eckold C., van Doorn C.L.RRuslami R., Ronacher K., Riza A.L., van Veen Set al. /Impaired resolution of blood transcriptomes through tuberculosis treatment with diabetes comorbidity. //medRxiv. (2023) 08. doi: 10.1101/2022.02.07.22269422. PMID;
3. Kleynhans L., Kunsevi-Kilola C., Tshivhula H., Webber T., Keyser A., Prins Net al. /Human alveolar macrophage function is impaired in tuberculosis contacts with diabetes. //Res Sq. (2025) 122:106050. doi: 10.1016/j.ebiom.2025.106050. PMID
4. Kumar N.P., Banurekha V.V., Nair D., Sridhar R., Kornfeld H., Nutman T.,/ Bet al. Coincident pre-diabetes is associated with dysregulated cytokine responses in pulmonary tuberculosis. //PloS One. (2014) 9. doi: 10.1371/journal.pone.0112108. PMID;
5. Podell B. K., Ackart D. F., Obregon-Henao A., Eck S.P., Henao-Tamayo M., Richardson Met al./ Increased severity of tuberculosis in Guinea pigs with type 2 diabetes: a model of diabetes-tuberculosis comorbidity. //Am J Pathol. (2014) 184:1104–18. doi: 10.1016/j.ajpath.2013.12.015. PMID
6. Sinha R.N. go M.D., Bartlett S., Bielefeldt-Ohmann H., Keshvari S., Hasnain S., Zet al. /Pre-diabetes increases tuberculosis disease severity, while high body fat without impaired glucose tolerance is protective. //Front Cell Infect Microbiol. (2021) 11:691823. doi: 10.3389/fcimb.2021.691823. PMID



















