METABOLIK DISFUNKSIYA BILAN ASSOTSIIRLANGAN JIGAR STEATOZINI (MAFLD) RIVOJLANISHINI PROGNOZLASHDA TURLI INDEKSLARDAN FOYDALANISHNING AHAMIYATI

Authors

  • Abdugaffor Xadjimetov Toshkent davlat tibbiyot universiteti №2 tibbiy biologik kimyo kafedrasi professori, tibbiyot fanlari doktori Author
  • Nurxon Muxamedova Toshkent davlat tibbiyot universiteti №1 tibbiy biologik kimyo kafedrasi professori, tibbiyot fanlari doktori Author
  • Abdurahim Xadjimetov Toshkent davlat tibbiyot universiteti №1 tibbiy biologik kimyo kafedrasi mustaqil izlanuvchisi Author
  • Gulchehra Yuldasheva Tibbiyot xodimlarining kasbiy malakasini rivojlantirish markazi klinik laborator diagnostika kafedrasi professori, tibbiyot fanlari doktori Author

Keywords:

metabolik disfunksiya bilan assotsiirlangan jigar steatozi (MAFLD), metabolik assotsiirlangan yog‘li jigar kasalligi (MASLD)

Abstract

Ushbu tadqiqotning maqsadi turli indekslarning (shu jumladan tana massasi indeksi (TyG), tana massasi indeksi (TyG-BMI) va tana massasi indeksi (TyG-WHtR)) metabolik disfunksiya bilan assotsiirlangan jigar steatozini (MAFLD) rivojlanishini bashorat qilish qobiliyatini baholashdan iborat bo‘ldi. Tadqiqotga jami 98 nafar ishtirokchi, shu jumladan MAFLD bo‘lmagan 21 nafar ishtirokchi (nazorat guruhi) va MAFLD bilan kasallangan 77 nafar ishtirokchi kiritildi. Qon ko‘rsatkichlari va hisoblangan TyG indekslari, shuningdek, jigarning ultratovush tekshiruvi o‘rganildi. O‘tkazilgan tadqiqotlar TyG indeksining MASLD bilan chambarchas bog‘liqligini isbotladi. Shu bilan birga, meta-tahlil TyG-IMT va TyG-OT avtonom TyG indeksiga qaraganda yaxshiroq prognoz aniqligini ta’minlashini va o‘z navbatida ultratovush tekshiruvlaridan olingan ma’lumotlarni to‘ldirishini ko‘rsatdi

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. Katsiki N, Perez-Martinez P, Anagnostis P, Michaelidis DP, Karagiannis A. Действительно ли неалкогольная жировая болезнь печени является печеночным проявлением метаболического синдрома? Curr Vasc Pharmacol. 2018;16:219–27.

2. Targher G, Tilg H, Byrne CD. Неалкогольная жировая болезнь печени: мультисистемное заболевание, требующее междисциплинарного и целостного подхода. Lancet Gastroenterol Hepatol. 2021;6:578–88.

3. Xia C, Li R, Zhang S, Gong L, Ren W, Wang Z, Li Q. Продукт накопления липидов — мощный показатель для выявления инсулинорезистентности у лиц без диабета. Eur J Clin Nutr. 2012;66:1035–8.

4. Дай Х., Ван В., Чэнь Р., Чэнь З., Лу И., Юань Х. Анализ продуктов накопления липидов — мощный инструмент прогнозирования неалкогольной жировой болезни печени у взрослых китайцев. Nutr Metab (Лондон). 2017;14:49.

5. Zhang S, Du T, Zhang J, Lu H, Lin X, Xie J, Yang Y, Yu X. Индекс триглицеридов и глюкозы (TyG) является эффективным биомаркером для выявления неалкогольной жировой болезни печени. Lipids Health Dis. 2017;16:15

6. Ван Цзянь, Янь Сянь, Цуй И, Чэнь Ф., Пяо М., Цуй В. Диагностическое и прогностическое значение индекса триглицеридов-глюкозы при жировой болезни печени, связанной с метаболической дисфункцией (ЖБП): систематический обзор и метаанализ. Nutrients 2022, 14.

7. Ли СБ, Ким МК, Канг С, Пак К, Ким ДжХ, Байк СДж, Нам ДжС, Ан ЧВ, Пак ДжС. Индекс глюкозы триглицеридов превосходит оценку резистентности к инсулину с помощью модели гомеостаза для прогнозирования неалкогольной жировой болезни печени у взрослых корейцев. Endocrinol Metab (Сеул). 2019;34:179–86

8. Эр Л.К., У С., Чжоу Х.Х., Сюй Л.А., Тэн М.С., Сунь Ю.Ч., Ко Ю.Л. Индекс массы тела (триглицериды-глюкоза) — простой и клинически полезный суррогатный маркер инсулинорезистентности у лиц без диабета. PLoS ONE. 2016;11:e0149731

9. Лю В., Бейкер Р.Д., Бхатия Т., Чжу Л., Бейкер С.С. Патогенез неалкогольного стеатогепатита. Cell Mol Life Sci. 2016;73:1969–87.

10. Пирмоазен А.М., Хурана А., Эль Каффас А., Камая А. Количественные ультразвуковые методы диагностики и мониторинга стеатоза печени при неалкогольной жировой болезни печени. Тераностика. 2020;10:4277–89

11. Чан В.К., Вонг В.В., Адамс Л.А., Нгуен М.Х. Жирная жировая дистрофия печени у взрослых: неинвазивные тесты для диагностики и мониторинга Жирной жировой дистрофии печени. Hepatol Int. 2024;18:909–21 12. Zhang S, Du T, Zhang J, Lu H, Lin X, Xie J, Yang Y, Yu X. The triglycerides and glucose index (TyG) is an effective biomarker for detecting nonalcoholic fatty liver disease. Lipids Health Dis. 2017; 16:15 13. Bence K.K., Birnbaum M.J. Metabolic factors of non-alcoholic fatty liver disease. Mol Metab. 2021; 50:101143 14. Bassetto L., Dieker D., Frühbeck G., Halford J. K. G., Sbraccia P., Yumuk V., Goossens G. H. New concept of diagnosis, staging and treatment of obesity in adults. Nat Med. 2024; 30(9):2395–9.

15. Ramdas Nayak VK, Satish P, Shenoy MT, Kalra S. Glucose Triglyceride (TyG) Index: A Surrogate Biomarker of Insulin Resistance. J Pak Med Assoc. 2022; 72(5):986–8. 16. Smith GI, Shankaran M, Yoshino M, Schweitzer GG, Chondronicola M, Beals JW, Okunade AL, Patterson BW, Nyangau E, Field T, et al. Insulin resistance stimulates de Novo lipogenesis in the liver in nonalcoholic fatty liver disease. J Clin Invest. 2020; 130(3):1453–60. 17. Peng H, Pan L, Ran S, Wang M, Huang S, Zhao M, Cao Z, Yao Z, Xu L, Yang Q, et al. Predicting MAFLD and NAFLD Using Different Screening Indices: A Cross-Sectional Study in U.S. Adults. Front Endocrinol (Lausanne). 2023; 14:1083032 18. Zhang Qu, Liu Z, Zhang J, Yang S, Liu L. Association between TyG-related parameters and fatty liver disease associated with metabolic dysfunction in individuals without diabetes. Sci Rep. 2025; 15(1):4566. 19. Wang Jian, Yan Xian, Cui Yi, Chen F, Piao M, Cui W. Diagnostic and prognostic value of the triglycerides-glucose index in fatty liver disease associated with metabolic dysfunction (CKD): a systematic review and meta-analysis. Nutrients 2022, 14. 20. Lee SB, Kim MK, Kang S, Park K, Kim JH, Bike SJ, Nam JS, An CHW, Park JS. The triglyceride glucose index surpasses the estimate of insulin resistance using a homeostasis model to predict non-alcoholic fatty liver disease in Korean adults. Endocrinol Metab (Seoul). 2019; 34:179–86 21. Er L.K., WU S., Zhou H.H., Xu L.A., Teng MS, Sun Y.Ch., Ko Y.L. Body mass index (triglycerides-glucose) is a simple and clinically useful surrogate marker of insulin resistance in individuals without diabetes. PLoS ONE. 2016; 11:e0149731 22. Pirmoazen AM, Hurana A, El Kaffas A, Kamaya A. Quantitative ultrasound methods for diagnosing and monitoring hepatic steatosis in non-alcoholic fatty liver disease. Theranostics. 2020; 10:4277–89

Downloads

Published

2026-09-15