OROL BO‘YI HUDUDIDA YASHOVCHI GIPERAKTIVLIK VA DIQQAT YETISHMOVCHILIGI SINDROMI RIVOJLANGAN BOG‘CHA YOSHIDAGI BOLALARDA KOGNITIV BUZILISHLAR PSIXOKORREKSIYASI

Authors

  • Latofat Madirimova Urganch davlat tibbiyot inistituti, “Asab kasalliklari, tibbiyot psixologiyasi va psixoterapiya kafedrasi assistenti, PhD Author

Keywords:

giperaktivlik, diqqat yetishmovchiligi, kognitiv buzilishlar, diqqat jarayonlari, xotira

Abstract

Mazkur maqolada giperaktivlik va diqqat sustligi kuzatiladigan bolalarda kognitiv buzilishlarning psixologik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda ushbu bolalarda diqqatni jamlash, xotira, fikrlash jarayonlari hamda ijro funksiyalaridagi o‘zgarishlar o‘rganilgan. Shuningdek, giperaktiv va diqqat yetishmovchiligi bo‘lgan bolalarda uchraydigan kognitiv qiyinchiliklarning ta’lim jarayoniga va ijtimoiy moslashuviga ta’siri ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, bunday bolalarda diqqat barqarorligining pastligi, impulsivlik, rejalashtirish va muammoni hal qilish jarayonlarida qiyinchiliklar kuzatilishi aniqlangan. Maqolada kognitiv buzilishlarni kamaytirish va bolalarning psixik rivojlanishini qo‘llab-quvvatlash maqsadida kognitiv-bixivioral yondashuvlar, rivojlantiruvchi mashg‘ulotlar hamda psixologik-pedagogik yordam usullaridan foydalanishning ahamiyati yoritilgan.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. Александровский Ю.А. Пограничные психические расстройства. - М.: Медицина, 2021. - 496 с.

2. Алексеева A.M. Психологические аспекты проблем СДВГ: основные направления психокоррекционной работы// СДВГ и родственные формы когнитивных нарушений, эмоциональных дисфункций и поведенческих расстройств/ Матер, конфер. «Мнухинские чтения». - СПб., 2016. - С. 5-7.

3. Бадалян Л.O. Невропатология. - М.: Академия, 2017. - 384 с.

4. Гарбузов В.И. Воспитание ребенка. - СПб: Дельта, М., 2020. -432 с.

5. Демьянов Ю.Г. Структура и возрастная динамика синдрома гиперактивности у детей// СДВГ и родственные формы когнитивных нарушений, эмоциональных дисфункций и поведенческих расстройств/ Материалы конфер. «Мнухинские чтения» 19 мая 2016. - СПб, 2006. - С.23-26

6. Ибодуллаев З.Р. Тиббий психология / Ибодуллаев З.Р. - Тошкент, 2019. - 304 б.

7. Илхамова Д.И. - Сурункали соматик касалликлар билан хасталанган

8. Мадиримова Л.О. Ибaдуллаев Б.Б. Гиперактивлик ва диққат сустлиги синдроми ривожланган беморларни скрининг психодиагностика ва коррексия қилишга янгича тиббий-психологик ёндашув // Неврология ва нейрохирургия журнали 2022. – № 6. –ISSN 2181-0982. – 52-56- Б. (ОАК Раёсатининг 2024 йил 27 сентябрдаги 361/6-сон қарори).

9. Мадиримова Л.О. Мактабгача ёшдаги болаларда SADHD I сўровномаси асосида диққат етишмовчилиги ва гиперактивлик синдромини комплекс баҳолаш // Неврология ва нейрохирургия журнали. – 2025. – № 6. – ISSN- 2181-0982. – 35-30 Б. (ОАК Раёсатининг2024 йил 27 сентябрдаги 361/6-сон қарори).

10. Хўшбоқов К. (2023). Мактабгача ёшдаги болаларнинг психологик хусусиятлари. Журнал Педагогики и психологии в современном образовании, 3(3), 47–53. Извлечено от.

11. Abdivalievna A. N. Psychodiagnostics of children with attention deficiency syndrome and hyperactivity //ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal. 2021; 11(3): 2352-2355.

12. Aicardi J. Deficits in attention motor control and perception and other syndrome attributed to minimal brain dysfunction// Clin. Develop Med., 2012,- Vol. Barkley R.A. International Consensus Statement on attention deficit hyperactivity disorder// Clin. Child Fam. Psychol. Rev., 2012. -Vol. 5.-P. 89-111.

13. Biederman J., Faraon S. et al. High riel for attention deficit hyperactivity disorder among children of parents with childhood onset of the disorder: a pilot study// Am. J. Psychiat., 2016. -Vol.152 (3).-P.431-435. De Haas P.A. Attention styles & peer relationship of hyperactivity & normal boys and girls// J. of Abnormal Child. Psychology, 2021 -Vol.26.-P.955-971.

14. Eyre O, Riglin L, Leibenluft E, Stringaris A, Collishaw S, Thapar A. Irritability in ADHD: association with later depression symptoms. Eur Child Adolesc Psychiatry. 2019 Oct;28(10):1375-1384.

15. Fewell R.R., Deutscher B. Attention deficit hyperactivity in very young childrenA early signs and intervention // Inf. Young children.- 2022, V.14.№3. P.24-32

16. Fisher M., Barkley R.A., Fletcher K.E., Smallich L. The adolescent outcome of hyperactive children: predictors of psychiatric,academic, social and emotional adjustment// J Am. Acad. Child. Adol. Psychiatry, 2003. - Vol. 32. - P. 324-332.

17. Gill M., Daly G. Confirmation of association between attention deficit hyperactivity disorder and a dopamine transporter polymorphism// Mol. Psychiatry. - 2017. - Vol. 2, N 4. - P. 464468.

18. Gittelman R. Diagnozing attention deficit hyperactivity disorder in adolescents//Psychopharm. Bull, 2023. - Vol. 121, № l. - p.65-94.

19. Goldman M. et al. Diagnosis and treatment of attention-deficit/ Hyperactivity disorder in children and adolescents. JAMA, 2021. -Vol. 279. -№> 14.-P.l 100-1117.

20. Hadders-Algra M. Two distinct forms of minor neurological dysfunction: perspectives emerging from a review of data of the Groningen Perinatal Project// Dev. Med. Child Neurol., 2021. -Vol. 44.-P. 561-571

Downloads

Published

2026-06-03