ЗТЛТ ВА ЭНДОСКОПИК УРЕТЕРОЛИТОТРИПСИЯДА БЕМОРНИНГ НУРЛАНИШ ДОЗАСИ: ПРЕДИКТИВ ОМИЛЛАР ВА НУРЛАНИШ ХАВФСИЗЛИГИ УЧУН АҲАМИЯТИ

Authors

  • Аскар Рахимбаев Республика ихтисослаштирилган урология илмий-амалий тиббиёт маркази, Тошкент, Ўзбекистон Author
  • Хикматулла Рахмонбердиев Тошкент давлат тиббиёт университети, Тошкент, Ўзбекистон Author
  • Хуршид Худайбердиев Тошкент давлат тиббиёт университети, Тошкент, Ўзбекистон Author

Keywords:

сийдик найи тошлари, ЗТЛТ, уретероскопия, нурланиш дозаси, флюороскопия

Abstract

Мақсад. Сийдик найи тошларини даволашда экстракорпорал зарб-тўлқинли литотрипсия (ЗТЛТ) ва эндоскопик уретеролитотрипсия пайтида бемор қабул қиладиган ионлаштирувчи нурланиш дозасини қиёсий баҳолаш ҳамда дозани оширувчи предиктив омилларни аниқлаш. Материал ва усуллар. 186 нафар беморнинг маълумотлари ретроспектив-проспектив тарзда таҳлил қилинди: ЗТЛТ гуруҳи (n=84) ва эндоскопик гуруҳ (n=102). Ютилган доза (мГр) тошнинг ўлчами, зичлиги (HU), локализацияси, аралашув тури ва тана вазни индекси (ТВИ) бўйича ўрганилди. Натижалар. Ютилган доза ЗТЛТ гуруҳида 18,73±0,45 мГр, эндоскопик гуруҳда эса 31,42±1,40 мГрни ташкил этди (p<0,001). Ҳар икки гуруҳда доза ТВИ ва тош ўлчами ортиши билан кўпайди; тош зичлиги фақат эндоскопик гуруҳда аҳамиятли омил бўлди. Хулоса. Тош хусусиятлари ва беморнинг антропометрик кўрсаткичларини ҳисобга олган ҳолда даволаш усулини танлаш нурланиш хавфсизлигини оширади.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. Мочекаменная болезнь: клинический протокол диагностики и лечения. Ташкент: Министерство здравоохранения Республики Узбекистан; 2024.

2. Elkoushy MA, Andonian S. Lifetime radiation exposure in patients with recurrent nephrolithiasis. Curr Urol Rep. 2017;18(11):85. doi:10.1007/s11934-017-0731-6.

3. Ferrandino MN, Bagrodia A, Pierre SA, Scales CD Jr, Rampersaud E, Pearle MS, et al. Radiation exposure in the acute and short-term management of urolithiasis at 2 academic centers. J Urol. 2009;181(2):668–672; discussion 673. doi:10.1016/j.juro.2008.10.012.

4. Cabrera F, Preminger GM, Lipkin ME. As low as reasonably achievable: methods for reducing radiation exposure during the management of renal and ureteral stones. Indian J Urol. 2014;30(1):55–59. doi:10.4103/0970-1591.124208.

5. European Association of Urology. EAU Guidelines on Urolithiasis. Arnhem, the Netherlands: EAU Guidelines Office; 2025.

6. Assimos D, Krambeck A, Miller NL, Monga M, Murad MH, Nelson CP, et al. Surgical management of stones: American Urological Association/Endourological Society Guideline, Part I. J Urol. 2016;196(4):1153–1160. doi:10.1016/j.juro.2016.05.090.

7. Rebuck DA, Coleman S, Chen JF, Casey JT, Perry KT, Nadler RB. Extracorporeal shockwave lithotripsy versus ureteroscopy: a comparison of intraoperative radiation exposure during the management of nephrolithiasis. J Endourol. 2012;26(6):597–601. doi:10.1089/end.2011.0185.

8. Pricop C, Maier A, Negru D, Malau O, Orsolya M, Radavoi D, et al. Extracorporeal shock waves lithotripsy versus retrograde ureteroscopy: is radiation exposure a criterion when we choose which modern treatment to apply for ureteric stones? Bosn J Basic Med Sci. 2014;14(4):254–258. doi:10.17305/bjbms.2014.99.

9. Kott O, Pereira J, Chambers A, Pareek G. Endourology survey on radiation exposure and post-ureteroscopy US and CT reveals a need for clear guidelines. World J Urol. 2021;39(1):225–231. doi:10.1007/s00345-020-03162-7.

10. Hsi RS, Zamora DA, Kanal KM, Harper JD. Severe obesity is associated with 3-fold higher radiation dose rate during ureteroscopy. Urology. 2013;82(4):780–785. doi:10.1016/j.urology.2013.06.030.

11. Lipkin ME, Wang AJ, Toncheva G, Ferrandino MN, Yoshizumi TT, Preminger GM. Determination of patient radiation dose during ureteroscopic treatment of urolithiasis using a validated model. J Urol. 2012;187(3):920–924. doi:10.1016/j.juro.2011.10.159.

12. Kim CH, Kim SJ, Kim MH, Park S, Lee SJ, Cho HJ, et al. Are urologists performing semi-rigid ureteroscopic lithotripsy safe from radiation exposure? A guidance to reduce the radiation dose. Urology. 2016;95:54–59. doi:10.1016/j.urology.2016.06.001.

13. Hadjipavlou M, Lam V, Seth J, Anjum F, Sriprasad S. Radiation exposure during ureterorenoscopy and laser lithotripsy: an analysis of stone characteristics. Urol Int. 2018;100(2):198–202. doi:10.1159/000486345.

14. Serrão Gimenez LG, Souto Santana D, Maia Lopes GM, et al. Comparison of efficacy and safety of fluoroscopy-free and conventional retrograde ureteroscopy for urolithiasis: a systematic review and metanalysis of randomized controlled trials. Minerva Urol Nephrol. 2025;77(2):162–170. doi:10.23736/S2724-6051.25.06087-2.

Downloads

Published

2026-09-29